De 5e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 5e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 401 tot en met 500. De 5e eeuw behoort tot het 1e millennium.

  Europa in 450

  Brittannië aan het einde van de 5e eeuw

  Overzicht

Het West-Romeinse Rijk werd geregeerd door een opeenvolging van zwakke keizers en de werkelijke macht was in handen van machtige generaals. Instabiliteit en militaire problemen zorgden ervoor dat de Visigoten Rome konden plunderen in 410. Rome weet zich enigszins te herstellen in de decennia erna maar het krijgt een zware klap te verduren wanneer de Vandalen Carthago, hoofdstad van de zeer belangrijke provincie Africa, innemen. Pogingen om de provincie te heroveren werden onderbroken door de invasie van de Hunnen onder leiding van Atilla, die vanuit Azië doordringen tot in West-Europa. Na Atilla's nederlaag en dood bundelden het Oost- en West-Romeinse Rijk de krachten in 468 om de Vandalen uit Africa te verdrijven, maar het werd een grote mislukking. In 476 werd de laatste West-Romeinse Keizer, Romulus Augustus, afgezet door de Ostrogoten.

  Belangrijke gebeurtenissen van de 5e eeuw

Romeinse Rijk

• 406: De Suevi, Alanen en Vandalen steken de bevroren Rijn over nabij Mainz en vallen Gallië binnen. Dit is het begin van de val van de Romeinse westgrens.
• De regeringszetel van het West-Romeinse Rijk wordt verplaatst naar

Ravenna.

• Rome wordt in 410 geplunderd door de Visigoten. Paus Leo I weet in 452 Atilla te overtuigen om Rome niet te plunderen, maar in 455 plunderen de Vandalen Rome
• 480: Dood van Julius Nepos in Dalmatia, de laatste de jure West-Romeinse Keizer.

Hunnen

• Attila trekt met de Hunnen vanuit Centraal-Azië westwaarts. In Rusland voegen zich onder meer Slaven, Goten en Alanen onder de Hunse troepen zodat zijn aanvalskracht zich nog versterkt. Attila's rijk, met het centrum in Pannonië (nu Hongarije), strekt zich tenslotte uit van de Kaukasus tot aan de Rijn. Ze maken vele strooptochten door Europa, meestal in het West-Romeinse Rijk en ze bedreigen zelfs Rome.
• 451: De Hunnen, onder leiding van Atilla, worden door de Romeinen en Visigoten verslagen bij de Slag op de Catalaunische velden. ^[1]

Europa

• 407: Constantijn III verplaatst zijn legioenen van Brittannië naar Gallië en bezet Arles. Dit wordt gezien als Romes terugtrekking uit Brittannië.
• Vanaf 440 steekt een deel van de Saksen de Noordzee over en valt Brittannië binnen, samen met de Angelen, Friezen en de Juten.
• Angelsaksische Futhorc alfabet wordt in Engeland gebruikt
• 494: Noord-Gallië wordt verenigd onder de Frankische koning Clovis I, stichter van de Merovingische dynastie.

Godsdienst

• Het Christendom is verdeeld in twee stromingen: die van de Afrikaanse Kerk met Augustinus, die de nadruk legt op erfzonde en predestinatie, en die van de Engelse monnik Pelagius, die vrijheid en verantwoordelijkheid vooropstelt. Augustinus wint de strijd.
• Volgelingen van de heilige Maron verbreiden het Christendom over het Midden-Oosten.
• Sint-Patrick bekeert duizenden Ieren.

Azië en Afrika

• 399–412: De Chinees boeddhistische monnik Fa Xian vaart over de Indische Oceaan en reist door Sri Lanka en India om boeddhistische schriften te verzamelen.
• Boeddhisme bereikt Myanmar en Indonesië.
• Armeens alfabet ontworpen door Sint Mesrob (405)
• 439: Vandalen veroveren Carthago
• Afrikaanse en Indonesische kolonisten bereiken Madagaskar.
• Hopewell cultuur eindigt.

Amerika

• 455: Chichen Itza, Mexico gesticht.

Uitvindingen en ontdekkingen

• Stijgbeugel uitgevonden in China
• Zware ploeg wordt gebruikt in de Slavische landen
• Metalen hoefijzers gebruikelijk in Gallië

  Belangrijke personen van de 5e eeuw

• Agatharcos, Griekse kunstenaar
• Flavius Aëtius, laatste grote Romeinse generaal
• Alaric I, koning der Visigoten
• Aspar, Oost-Romeinse generaal en politicus
• Attila
• Augustinus van Hippo, bisschop, godsdienstgeleerde
• Bodhidharma, stichter van het zenboeddhisme
• Johannes Chrysostomus, Patriarch van Constantinopel
• Clovis, eerste Frankische koning
• Cyrillus van Alexandrië, Patriarch van Alexandrië
• Fa Xian, Chinese boeddhistische monnik
• Geiseric, Vandaalse koning en stichter van het Vandaalse koninkrijk in Noord-Afrika
• Hawaiiloa, ontdekker van Hawaï
• Hiëronymus, kerkvader
• Huiyuan, Chinese boeddhist
• Hypatia, filosofe
• Niall Noigiallach, stichter van Ierlands grootste dynastie.
• Odoaker, eerste barbaarse koning van Italië
• Paus Leo I
• Ricimer, West-Romeinse generaal, politicus en leider
• Romulus Augustulus, laatste keizer van het West-Romeinse Rijk
• Sint Mesrob, Armeense monnik
• St. Patrick, maakte de bekering van Ierland tot het christendom compleet.
• Socrates Scholasticus,kerkhistoricus
• Sozomenus, kerkhistoricus
• Theodorik de Grote, koning van de Ostrogoten
• Zu Chongzhi, Chinese astronoom en wiskundige

  Voetnoten

1. ↑ Roberts, J: "History of the World.". Penguin, 1994.

Zie de categorie 5th century van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.