» 
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese

definition - Arnavutluk

definition of Wikipedia

   Advertizing ▼

phrases

-1997 Arnavutluk'taki iç karışıklıklar • 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk • 2009 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk • 2010 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk • Arnavutluk Arması • Arnavutluk Birinci Ligi • Arnavutluk Futbol Federasyonu • Arnavutluk Katolik Kilisesi • Arnavutluk Millî Futbol Takımı • Arnavutluk Süper Kupası • Arnavutluk Süper Ligi • Arnavutluk arması • Arnavutluk bayrağı • Arnavutluk coğrafyası • Arnavutluk tarihi • Arnavutluk İkinci Ligi • Arnavutluk'ta din • Arnavutluk'ta futbol • Arnavutluk'un illeri • Arnavutluk-Türkiye ilişkileri • Berat, Arnavutluk • Bulqizë, Arnavutluk • Büyük Arnavutluk • Debre, Arnavutluk • Delvinë, Arnavutluk • Devoll, Arnavutluk • Dıraç, Arnavutluk • Elbasan, Arnavutluk • Ergir, Arnavutluk • Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk • Fier, Arnavutluk • Gramsh, Arnavutluk • Has, Arnavutluk • Kavajë, Arnavutluk • Kolonjë, Arnavutluk • Korice, Arnavutluk • Krujë, Arnavutluk • Kukës, Arnavutluk • Kurbin, Arnavutluk • Kuçovë, Arnavutluk • Leç, Arnavutluk • Librazhd, Arnavutluk • Lushnjë, Arnavutluk • Mallakastër, Arnavutluk • Malësi e Madhe, Arnavutluk • Mat, Arnavutluk • Mirditë, Arnavutluk • Peqin, Arnavutluk • Pogradec, Arnavutluk • Pukë, Arnavutluk • Përmet, Arnavutluk • Sarandë, Arnavutluk • Skrapar, Arnavutluk • Tepedelen, Arnavutluk • Tiran, Arnavutluk • Tropojë, Arnavutluk • Türkiye-Arnavutluk ilişkileri • Vlorë, Arnavutluk • İşkodra, Arnavutluk

analogical dictionary

   Advertizing ▼

Wikipedia

Arnavutluk

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Republika e Shqipërisë
Arnavutluk Cumhuriyeti
BayrakArma
Slogan:
Ti Shqipëri më jep nder më jep emrin shqipëtar (Arnavutluk, bana şeref ver; bana Arnavut ismi ver.)
Ulusal marş: Rreth flamurit të përbashkuar
("Bayrağın Marşı")
BaşkentTiran
41°20′N, 19°48′E
En büyük şehirTiran
Resmî dil(ler)Arnavutça
HükûmetParlementer Devlet
 - Devlet başkanıBamir Topi
 - BaşbakanSali Berişa
BağımsızlıkOsmanlı İmparatorluğu'ndan 
 - Tarih28 Kasım 1912 
Yüzölçümü 
 - Toplam28748 km² (139..)
 11100 sq mi 
 - Sular (%)4.7
Nüfus 
 - 2010 yılında3,170,048 (2008)[2] (130..)
 - Yoğunluk134/km² (63.)
318.6/sq mi 
GSMH

(Satın alma gücü paritesi)

2007 tahmini
 - Toplam$19.818 milyar[1] (112..)
 - kişi başına$6,259 (100..)
Gelişmişlik Endeksi (2004)0.784 (73..) – medium
Para birimiLek (ALL)
Saat dilimiCET (UTC+1)
 - Yaz CEST (UTC+2)
İnternet alan adı.al
Telefon kodu+355

Arnavutluk (Arnavutça: Shqipëria), resmî adı Arnavutluk Cumhuriyeti (Arnavutça: Republika e Shqipërisë, UFA: /ɾɛpuˈblika ɛ ʃcipəˈɾiːs/), Balkan Yarımadası'nda ülkedir. Komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğusunda Kosova, doğusunda Makedonya ve güneyinde Yunanistan'dır. Ayrıca ülkenin batıda Adriyatik Denizi ve güneybatıda İyonya Denizi'ne kıyısı vardır. İyon Denizi ile Adriyatik Denizi arasındaki Otranto Boğazı'nın karşısındaki İtalya'ya uzaklığı 72 km'den (45 mi) daha azdır.

Arnavutluk Birleşmiş Milletler, NATO, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi, Dünya Ticaret Örgütü, İslam Konferansı Örgütü, Karadeniz Ekonomik İşbirliği, Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması, Frankofon ve kurucu üye olarak Akdeniz İçin Birlik'e üyedir. Ocak 2003'ten 28 Nisan 2009'a kadar Avrupa Birliği'ne potansiyel aday olan Arnavutluk, 28 Nisan 2009'da Avrupa Birliği'ne aday olmak için başvuruda bulunmuştur.[2][3]

Arnavutluk, parlamenter demokrasiye ve bir geçiş ekonomisine sahiptir. Arnavutluk'un başkenti olan Tiran, ülkedeki 3.6 milyon kişinin yaklaşık 727.000'si burada yaşamaktadır ve aynı zamanda ülkenin ekonomik başkentidir.[4] Serbest piyasa reformları, özellikle enerji ve ulaşım altyapılarının gelişiminde, ülkeye yabancı yatırımların kapısını açmıştır.[5]

Konu başlıkları

Kökenbilim

Türkçe'deki Arnavut kelimesi bir güney Arnavut (Toska) boyu olan 'Arvanit'lerin Türkçeleştirilmiş şeklidir. Orta Çağ'da Arnavutlar antik İlliryalılar ve Pelasglar isimlerinin yerine Arber, Arberesh, Arbanon, Arbanoi isimleriyle anıldılar. Yeni Çağ'da ise Arnavutlar ülkelerine kartallar ülkesi anlamında Shqiperia (okunuşu Şkipria veya Şkiptar) şeklinde adlandırmaktadır. Diğer çoğu dünya dillerinde ise 'Albania' kelimesi kullanılır. Nitekim Latince “alba” = yüksekte duran, demektir. Arnavutluğa “Albania” ve arnavutlara “Albanian” denir.[6]

Şemseddin Sami Frasheri’ye göre ‘Arnavut’ kelimesinin anlamı ‘Çiftçi’ demektir. Arnavutluk (Shqipëria), Arnavutça (Shqip) ve Arnavut (Shqiptar) sözcükleri kök bakımından kartal (Shqiponja)’dan türetildiği de söylenmektedir. Ş. Sami Frasheri’nin büyük eseri Kâmus-u Türkî’de Arnavutluk-Arnavutça-Arnavut sözcüklerini Türkçe’ye Şkipniya-Şkip-Şkipetar şeklinde çevirmiştir.

Tarih

Antik Tarih

Arnavutların kökeni olarak Pelasglar görülür. Pelasglar Avrupa'nın en eski kavimi olarak bilinir. Yunanlılar da köklerini Pelasglara dayandırır. Pek çok tarihçi İlliryalılar ve Pelasg'ların Helen kavimlerinden Dorlar ile akraba olduğu ve Helen kültürünün kurucuları oldukları görüşündedir.

Arnavutlar tarihçilerce eski İlliryalıların devamıdır. Antik İllirya bugünkü Dalmaçya sahil bölgesidir (bugünkü Hırvatistan ve Karadağ) ve pek çok Roma İmparatoru bu bölgedendir.

Roma İmparatorluğu'nun kurucu halklarından olan İlliryalılar 5. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun Germen, Hun ve Slavlar tarafından saldırıya uğraması ve yıkılması sonucunda 7.-8. yüzyıllardan sonra giderek Slavların eline geçmiş ve bölge Orta Çağ'dan sonra Hırvatistan ve Karadağ olarak anılmaya başlanmıştır. 20. yüzyılda da bu bölgede 'Güney Slavları' anlamında 'Yugoslav' devleti kurulmuştur.

Arnavutlar, Avrupa'nın en eski halklarından oldukları ve ayrıca milli kimliğini (aidiyetini) dinsel farka dayandırmayan tek Balkan milleti oldukları konusunu özellikle vurgularlar.Arnavut dili (Arn. Shqip, Shqipja, gjuha shqipe, gjuha shqiptare) Hint-Avrupa dil ailesinin özgün bir koludur. Arnavutçada, uzun süre komşu olmaktan ve 1000 yıllık Bizans idaresinden dolayı Yunanca ve Sırpça, 437 yıllık Osmanlı idaresinden dolayı da Türkçe ve Arapça kelimeler mevcuttur. Latin ve Germen dilleriyle de, bilhassa İtalyanca, Fransızca ve Almanca ile benzer yanları çoktur. Yine de Arnavutça kelime haznesi olarak saf bir dildir.

Eski Yunanca ve Etrüskçe'nin de İllirce ve Arnavutça ile dolaysız akraba olduğu yönünde linguistik hipotezler mevcuttur.

Ortaçağ

Antik Çağ'da Hıristiyanlığın Arnavutluk'a yayılması çok erken tarihlerde gerçekleşti. Durres kenti dünyadaki en eski piskoposluk merkezlerinden biridir. Aziz Pavlus daha 1.yüzyılda İllirya'ya Hıristiyanlığı tanıtmıştı.

325 yılındaki İznik Konsili'nde tüm İllirya Roma idaresine bırakılmıştı. 731 yılında ise Bizans İmparatoru III. Leo Durres Metropollüğünü Bizans'a bağladı. 927 yılında Bizans Bulgar Patrikhanesini kabul etmeye mecbur kalınca, Arnavut Kilisesi de Bağımsız Ohri Piskoposluğu'na, dolayısıyla 1. Bulgar İmparatorluğu'na bağlandı. 1018 yılında Bizans bölgeyi geri aldı. 1054 yılındaki Roma ve Bizans Kiliseleri arasındaki büyük bölünme (Schisma), önceleri Arnavut Kilisesi için etki yapmadıysa da, 13. yüzyılda Arnavut Kiliseleri de iki rakip olan Katolik ve Ortodoks yani Roma ve Bizans Kiliseleri arasında ikiye bölündüler. Orta Çağ'da ortaya Arnavut Ortodoks Kilisesi ve Arnavutluk Katolik Kilisesi şeklinde bir bölünme çıktı.

Roma İmparatorluğu'nun kurucu halklarından olan İllirya bölgesi 5. yüzyılda Roma'nın Germen, Hun ve Slavlar tarafından saldırıya uğraması ve yıkılması sonucunda 7.-8. yüzyıllardan sonra giderek Slavların eline geçmiş ve bölge Orta Çağ'dan sonra Hırvatistan ve Karadağ olarak anılmaya başlanmıştır. 20. yüzyılda da bu bölgede 'Güney Slavları' anlamında 'Yugoslavya' devleti kurulmuştur. Ancak Arnavutlar bu bölgede her zaman hak iddia etmişlerdir.

Ortaçağda bölgenin tam Doğu ve Batı Roma İmparatorlukları'nın sınırında bulunması nedeniyle Arnavutlar 6.yüzyıldan sonra Slavlaşma tehlikesine karşı, batının en güçlü şehri olan Venedik'in himayesine girerek Katolikliği tercih etmişler ama daha doğuda kalan Kosova ve bugünkü Sırbistan bölgeleri hızla Slav asimilasyonuna ve Ortodokslaşmaya girmiştir (Bkz.Arnavut Ortodoks Kilisesi).Doğu Roma'nın 13. yüzyıldan sonra yıkılma sürecine girmesi sonucu doğudan gelen Osmanlılar 15.yüzyılda bölgeyi ele geçirmişler, Arnavutların ulusal kahramanları Gjergj Kastrioti'nin (İskender Bey) önderliğinde 40 yıldan fazla süren direnişini kırıp bölgeyi 1478'de ele geçirmişlerdir. Bu gelişmeler yüzbinlerce Arnavut'un İtalya'ya ve özellikle Sicilya ve Kalabriya bölgelerine göç etmesine yol açmıştır. İtalya Arnavutları 'Arberesh' adıyla anılmaktadır.


1054'deki Doğu - Batı / Ortodoks - Katolik Kiliselerinin birbirlerinden tamamen ayrılmaları (Schisma) Arnavutluk'ta önceleri büyük etki yapmadı. İki kilise de birbirine rakip oluşturmadan yanyana bir arada var oldu. Ancak 12. yüzyıldan sonra Bar'da Benedikt Manastırının kurulmasıyla Roma'nın ve Katolik Kilsesinin etkisi Arnavutluğun kuzeyinde arttı. Durres'te ise Ortodoks Kilisesi daha hakimdi. Arnavutluk'ta 13. yüzyılda Katolik - Ortodoks ayrışımı daha da belirginleşti. Ülkenin güneyi tartışmasız Ortodoksluğun hakimiyetindeydi. Arnavutluk kıyıları bu dönem Normanların saldırısına uğradı.

Ortacağ'da Arnavutlar genelde Arber adıyla anılıyorlardı. Bu aynı zamanda 12. yüzyıl sonunda Kruja Kalesi bölgesinde oluşmuş olan Arbanon Kırallığı'nda yaşayan halkın da adıydı. Bu Katolik Kırallık, Ortodoks Kilisesine bağlı olan Kruja yönetiminden ayrılarak oluşmuştu.

1204 yılından sonra Arnavutluk önce Epir Despotluğu'na, 1230 yılında 2. Bulgar İmparatorluğu'nun eline geçti. Ancak Bulgarlar Bizanslılar tarafından bölgeden 1246'da atıldı ve Bizans'ın vesayetinde Epir Despotluğu yeniden kuruldu. Bu dönemde Dıraç kenti, sık sık İki Sicilya Krallığı'nın işgaline uğradı. Sırplar 1280'in ilk yarısında İşkodra'yı ele geçirdiler.

Arnavut Katolikliği, 1342-1355 arasındaki Sırp Çarı Stefan Dushan'ın hakimiyetini zarar görmeden atlattı. Sirp Çarı'nın ölmesi ve Sırp Kırallığı'nın dağılmasının ardından soylu Arnavut sülalesi ŞAR, Zeta bölgesi ve Arnavutluk'un kuzeyinde iktidarı ele geçirdi. Ballsha'lar 1368'de Ortodoksluk'tan Roma-Katolik Kilisesine geçtiler. Lezha piskoposlugunun kurulmasi da bu dönemde gerçekleşti.

Osmanlı Devleti

Dosya:Piazza Albania.JPG
Arnavutların milli kahramanı sayılan İskender Bey'in bir heykeli.

Osmanlı Türkleri 14. yüzyıldan itibaren Anadolu ve Balkan Yarımadası'na akınlar yapmaya başladılar. 15. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu Balkan Yarımadası'nın büyük bölümü ile birlikte bugünkü Arnavutluk topraklarını da ele geçirdi.

Katolik olan Arnavutluk'un kuzeyini Kastrioti Skanderbeg'in ölümünden sonra Osmanlılar'ın ele geçirmesi on yıl dahi sürmedi. 1479'da Venedik Devleti Osmanlılar'la barış anlaşması yaparak İşkodra ve Lezha'yı Osmanlılara bıraktı. Piskoposluk merkezi olan Durres de 1501'de Türklerin eline geçti. Bundan sonra Katolik Arnavutlar'ın çoğunluğu fiilen İslam hakimiyeti altında yaşadılar. Osmanlilarin hakimiyeti önceleri sadece sahil bölgelerindeydi. Mirdita, Dukagjin ve Malesia e Madhe boylarının bölgelerine İslam hakimiyeti giremedi. Bu bölgelerde 1490 - 1550 arasında Osmanli hakimiyetine karşı pek çok isyan oldu. İskender Bey'in ölümünden sonra direnişi Lek Dukagjin, Muzaka ve Thopia aileleri sürdürdü.

Çok uzun süren ve tam olarak hiç bitmeyen Arnavut direnişinin Osmanlılarca kırılmasından sonra 15. ve 16. yüzyıllarda yarım milyon civarında islamlaşmak istemeyen Arnavut İtalya'ya kaçmak zorunda kaldı (Arberesh'ler).

Arnavutluk'un Osmanlılarca fethinden sonra İslam dini, Arnavutlar'a üçüncü bir din olarak katıldı. 17. yüzyıldan sonra diğer Balkan milletleri gibi Arnavutlar da müslümanlaştılar. Ancak Arnavutlar müslümanlaşınca, Rumlar, Gürcüler, Ermeniler, Boşnaklar vb. gibi Türkleşmeyip, Arnavut kültürünü ve soylarını inatla korudular ve İstanbul Saray Yönetiminde Sadrazamlık, Paşalık, Valide Sultanlık gibi pek çok mevkiyi 17.yy.'dan sonra diğer sayısız etnik gruba rağmen ellerine geçirdiler. Bu sayede hem pozisyonlarını güçlendirdiler, hem de kendileri için asimilasyonu büyük beceri ile en alt düzeyde tuttular.

Osmanlılar'ın Arnavutluk Katolik Kilisesine karşı politika sürdürmelerine karşın, Arnavut Ortodoks Kilisesi herhangi bir baskı görmedi, ayrıca 17. yy.'dan sonra bir kalkınma ve gelişim yaşadı. Osmanlı'nın son döneminde ülkenin kuzeyi İşkodra, merkezi Manastır ve güneyi Yanya viliayetinin sınırları içierisindeydi. 1. Balkan Savaşı'nda ülke Karadağ, Sırbistan ve Yunanistan'ın işgaline uğradı ve yağmalandı. İtalya ve Avusturya Macaristan'ın araya girmesiyle Arnavutluk Krallığı kuruldu. 1. Dünya Savaşında Karadağ, Avusturya Macaristan, Yunanistan ve İtalya'nın savaş alanı oldu.

II. Dünya Savaşı

Dosya:Greater albania.JPG
12 Ağustos 1941'de İtalyan faşistlerinin kurulduğu Büyük Arnavutluk

Arnavutluk II. Dünya Savaşı'nda Mihver Devletler tarafından işgal edilen ilk ülkeydi. Dünya Çekoslovakya ve Polonya'daki Alman askeri faaliyetlerine odaklanmışken; Benito Mussolini, Arnavutluk'a hücum ederek işgal etti. Adolf Hitler hücumlarına başladığı sırada, İtalyan diktatör İtalya'nın Adriyatik'te karşısına tekabül eden Arnavutluk'a göz koymuştu. Özellikle Durrës'teki bazı direnişlere rağmen, İtalya 7 Nisan 1939'da Arnavutluk'a hücum etti ve Arnavutluk parlamentosundan ülkenin İtalya ile ittifak kurmak konusunda oyladığı tarih olan 12 Nisan'da ülkenin kontrolünü ele geçirdi. III. Victor Emmanuel, Arnavutluk hükümdarlığını aldı ve İtalyanlar Shefget Verlaci'nin idaresi altında faşist bir hükümet kurdular ve kısa zamanda Arnavut askeri ve diplomatik kanunlarını sindirdiler. 1940 yılının Ekim ayında Mussolini, Arnavut üssünü Yunanistan'a hücum başlatmakta kullandı. Ancak Yunan kuvvetleri İtalyan ordusunu püskürttü ve çok geçmeden ülkenin güneyini ele geçirdi. Bu durum Almanların Yunanistan'ı işgal bahanesi oldu. II. Dünya Savaşı sırasında komünist partizanları da içeren Arnavut milliyetçi gruplar, İtalyanlar'a ve akabinde Almanlar'a karşı mücadele ettiler. 1944 yılının Ekim ayında Sovyet askerinin yardımı olmaksızın bunu yapabilecekleri tek Doğu Avrupalı millet olan Almanlar'ı attılar. Kısmen Fransız eğitimi almış olan Enver Hoca Labor Partisi (Arnavut Komünist Parti)’nin genel sekreterliği pozisyonunda sergilediği iyi ahlakı sayesinde ülkenin lideri oldu. Komünist Parti diğer Bolşevik Komünist Partiler'in de yardımıyla 8 Kasım 1941'de kurulmuştu.

Coğrafya

Arnavutluk'un uydu görüntüsü.
Dosya:Himarë-Albania6.JPG
Himarë'da bir sahil
Ksamil'de küçük adalar

Arnavutluk 28,750 kilometrekare yüz ölçümüne sahiptir. Adriyatik Denizi ve İyon Denizi'ne 362 kilometre sahil şeridi olan ülkenin %70'i dağlıktır ve yerleşime açık değildir. En yüksek dağı 2,753 metre yüksekliğe sahip Makedonya Cumhuriyeti sınırında bulunan Korab Dağı'dır. Başkenti 800,000 nüfusa sahip Tiran olan ülkenin diğer önemli şehirleri Durrës, Elbasan, Shkodër, Gjirokastër, Vlorë, Korçë ve Kukës'tir.

İklim

Direy ve Bitey

Arnavutluk'ta bir vaşak
Altın kartal, Arnavutluk'un ulusal sembolüdür

Yönetim

Hükûmet

Ana madde: Arnavutluk'un devlet yapısı

Hukuk

Kolluk kuvvetleri

Ana madde: Arnavutluk'taki kolluk kuvvetleri

İnsan hakları

Ana madde: Arnavutluk'ta insan hakları

İdari Birimler

Arnavutluk'un İlleri
Ana madde: Arnavutluk'un idari yapılanması

Arnavutluk'un idari yapılanmasında 12 il (Arnavutça: resmi qark/qarku, yaygın prefekturë/prefektura), 36 ilçe, 73 şehir, 351 belediye ve 2993 köy vardır.

İlBaşkentİlçeBelediyelerŞehirlerKöyler
1BeratBeratBerat
Kuçovë
Skrapar
12
2
10
2
1
2
122
17
103
2DibërDebreBulqizë
Dibër
Mat
8
15
12
2
1
3
103
141
76
3DurrësDıraçDurrës
Krujë
10
7
4
2
61
43
4ElbasanElbasanElbasan
Gramsh
Librazhd
Peqin
24
10
10
6
2
1
2
1
176
95
75
49
5FierFierFier
Lushnjë
Mallakastër
17
16
9
3
2
1
117
121
40
6GjirokastërErgirGjirokastër
Përmet
Tepelenë
13
9
10
2
2
2
95
97
77
7KorçëKoriceDevoll
Kolonjë
Korçë
Pogradec
5
8
17
8
1
2
2
1
44
76
155
72
8KukësKukësHas
Kukës
Tropojë
4
15
8
1
1
3
30
90
68
9LezhëLeçKurbin
Lezhë
Mirditë
4
10
7
3
2
4
28
63
70
10ShkodërİşkodraMalësi e Madhe
Pukë
Shkodër
6
10
18
2
2
2
56
75
139
11TiranaTiranKavajë
Tirana
10
18
2
3
65
155
12VlorëAvlonyaDelvinë
Sarandë
Vlorë
4
9
13
1
2
4
38
62
99

Ordu

Arnavutluk Deniz Savunma Kuvvetleri'ne ait Damen Stan 4207 tipi devriye teknesi Iliria (P 131) (en)
Ana madde: Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri

Dış ilişkiler

Ana madde: Arnavutluk'un dış ilişkileri

Demografi

Ana madde: Arnavutluk demografisi
Dosya:Pyramide Albanie.PNG
2005 yılı yaş piramidi
2005 yılına kadar olan nüfus grafiği
Nüfus [7]
YılSayı
20083.170.048
20073.160.467
20013.063.318
19893.182.400
19792.590.600
19692.068.200
19601.626.300
19501.218.900
19451.122.000
1930833.600
1923814.400
Arnavutluk'ta yaşayan azınlıklar

Etnik gruplar

Nüfusun büyük kesimi Arnavut'tur.

Diller

Ülkede konuşulan dil Arnavutçadır. Arnavutça (Arnavut dili Hint-Avrupa dil ailesinin farklı bir dalını temsil etmektedir). Günümüz Arnavut diline uygun olarak yazılmış ilk belge 1462 yılına rastlamaktadır. İlk edebi eser ünlü dil bilimci Gjon Buzuku’ya ait “Meshari” olup 1555 yılında basılmıştır. Bu tarihten itibaren Arnavut dili iki ana şivede gelişme göstermiştir. Bunlar; “Gegerisht” (Arnavutluğun kuzeyinde konuşulan) ve “Toskerisht” (Arnavutluğun güneyinde konuşulan) şiveleridir. 1908 Manastır Ulusal Kongresi’nde Arnavut alfabesinin 36 harften oluşması ve Latin alfabesinin kullanılması kararlaştırılmıştır. Arnavutça (konuşma ve yazı dili) aynı zamanda Kosova’da,Türkiye'de,Karadağ’da, Sırbistan ve Makedonya’da yaşayan Arnavutlar tarafından kullanılmaktadır.

Dinler

1944 - 1992 arasındaki komünist rejim döneminde yaygın olan ateizm ve son yıllardaki İslam kuruluşları, Arnavutluk Katolik Kilisesi ve Arnavut Ortodoks Kilisesi'nin çalışmaları sonucu, günümüzdeki genç Arnavut nüfus bir arayış içindedir.Anavutlukta nufusun yüzde 67 i müslümandır[8][9][10][11][12]Birden çok dine mensup olma veya ateist olmanın çok yaygın bir durum olması Arnavutluk nüfusunun dini sınıflandırmasının yapılmasını çok zorlaştırmaktadır.

Ekonomi

100 Arnavut Lek'i
Ana madde: Arnavutluk ekonomisi

Arnavutluk ekonomisi daha çok maden üretimine ve sanayiye dayanır. Bir miktar petrol ve doğal gaz çıkarmaktadır. 1992'de toplam 6 milyon varil petrol, 136 milyon m³ doğal gaz üretmiştir. 1993'deki petrol rezervi 185 milyon varil, doğal gaz rezervi 11 milyar m³ olarak tahmin ediliyordu. Ülke ayrıca krom, linyit, nikel, bakır, demir, kükürt, çinko, kurşun ve boksit üretmektedir.

Tarım ve hayvancılığın da ekonomide önemli yeri vardır. Bu sektörlerden elde edilen gelirin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 36'dır ve çalışan nüfusun % 55'i bu alanlarda iş görmektedir. Orta kesimdeki kıyı ovalarda daha çok buğday, mısır, tütün ve patates, iç kesimlerde daha çok şeker pancarı, güney kıyılarda en çok zeytin ve turunçgiller üretilir. Ülke genelinde bunlardan başka meyve ve sebzeler de üretilmektedir. 1992'de 600 bin ton tahıl, 60 bin ton yer bitkileri, 15 bin ton baklagiller, 130 bin ton meyve, 250 bin ton sebze üretilmiştir. Aynı yıl ülkede 500 bin baş sığır, 1 milyon baş koyun, 170 bin baş domuz bulunuyordu. 1991'de % 55'i denizden, % 45'i iç sulardan olmak üzere 12 bin ton balık avlanmıştır. Aynı yıl 2.6 milyon ton da tomruk üretilmiştir.

Eğitim

Ana madde: Arnavutluk'ta eğitim

Kültür

Ana maddeler: Arnavutluk'ta kültür ve Arnavut kültürü

Müzik ve halk oyunları

Arnavut dili ve edebiyatı

Ana maddeler: Arnavutça ve Arnavut edebiyatı
Daha çok bilgi için: Arnavut yazarlar listesi

Mutfak

Ana madde: Arnavut mutfağı

Medya

Ana madde: Arnavutluk'ta Medya

Sinema

Ana madde: Arnavut Sineması

Mimarlık

Spor

Ana madde: Arnavutluk'ta spor

Ulaşım

Ana madde: Arnavutluk'ta ulaşım

Kara

Karayolu

SH2 Tiran - Dıraç karayolu
Arnavutluk'taki otoyollar haritası
Ana madde: Arnavutluk'taki karayolu ulaşımı

Demiryolu

Ana madde: Arnavutluk'ta demiryolu ulaşımı

Deniz

Ana madde: Arnavutluk'ta denizyolu ulaşımı

Hava

Ana madde: Arnavutluk'ta havayolu ulaşımı

Tatil ve bayramlar

TarihTürkçe adıArnavutça adıNotlar
1 ve 2 OcakYılbaşıViti i Ri
7 MartProfesör GünüDita e MësuesitResmî
8 MartAnneler GünüDita e NënësResmî
1 Mayısİşçi BayramıNjë Maji
19 EkimRahibe Teresa GünüDita e Nënë Terezës
28 KasımBağımsızlık GünüDita e Pavarësisë
29 KasımÖzgürlük GünüDita e Çlirimit
Dinî bayramlar:
tarihi değişkenRamazan BayramıBajrami i Vogël
1 MartBahar ŞenliğiDita e VerësOrtodoks Hıristiyanlar için
14 MartBahar ŞenliğiDita e VerësMüslümanlar için
22 MartNevruzDita e Nevruzit
tarihi değişkenPaskalyaPashkët Katolike
tarihi değişkenOrtodoks PaskalyasıPashkët Ortodokse
tarihi değişkenKurban BayramıBajrami Madh
25 AralıkNoelKrishtlindjet

Uluslararası sıralama

Ana madde: Arnavutluk'un uluslararası sıralaması

Uluslararası kodlar

Ayrıca bakınız

Not

Kaynaklar

  1. ^ International Monetary Fund - Albania (GDP)
  2. ^ Arnavutluk AB'ye başvurdu (Türkçe). BBC News. 29-04-2009 tarihinde erişilmiştir.
  3. ^ Arnavutluk AB üyeliği için resmen başvurdu (Türkçe). Referansgazetesi.com. 29-04-2009 tarihinde erişilmiştir.
  4. ^ tirana.gov.al'dan Nüfus istatistikleri (Arnavutça)
  5. ^ Strong GDP growth reduces poverty in Albania-study.Reuters. (İngilizce). Forbes.com. 23-04-2009 tarihinde erişilmiştir.
  6. ^ [1]
  7. ^ Instituti i Statistikës: Bevölkerungszahlen 2001-2008; Russell King, Nicola Mai: Out of Albania – From risis migration to social inclusion in Italy, Berghahn Books, New York 2008, ISBN 978-1-84545-544-6
  8. ^ http://religiousfreedom.lib.virginia.edu/nationprofiles/Albania/rbodies.html
  9. ^ http://www.consolatoalbanesemilano.org/lalbania_oggi.html
  10. ^ http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=103
  11. ^ http://www.reference.com/browse/nonreligious
  12. ^ http://www.adherents.com/largecom/com_atheist.html

Dış bağlantılar

Wikimedia-Atlas: Arnavutluk – Coğrafi ve tarihi haritalar

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da Arnavutluk ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

VikiSözlük'te Arnavutluk ile ilgili kelime açıklaması bulunmaktadır.

   

VikiKitap'ta Arnavutluk ile ilgili kılavuz veya ders kitapları bulunmaktadır.

   

VikiKaynak'ta Arnavutluk ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.

   

VikiSöz'de Arnavutluk ile ilgili özlü sözler bulunmaktadır.

   

VikiHaber'de Arnavutluk ile ilgili haberler bulunmaktadır.

Koordinatlar: 41° 21' N, 19° 59' O

 

All translations of Arnavutluk


sensagent's content

  • definitions
  • synonyms
  • antonyms
  • encyclopedia

  • tanım
  • eşanlamlı

Dictionary and translator for handheld

⇨ New : sensagent is now available on your handheld

   Advertising ▼

sensagent's office

Shortkey or widget. Free.

Windows Shortkey: sensagent. Free.

Vista Widget : sensagent. Free.

Webmaster Solution

Alexandria

A windows (pop-into) of information (full-content of Sensagent) triggered by double-clicking any word on your webpage. Give contextual explanation and translation from your sites !

Try here  or   get the code

SensagentBox

With a SensagentBox, visitors to your site can access reliable information on over 5 million pages provided by Sensagent.com. Choose the design that fits your site.

Business solution

Improve your site content

Add new content to your site from Sensagent by XML.

Crawl products or adds

Get XML access to reach the best products.

Index images and define metadata

Get XML access to fix the meaning of your metadata.


Please, email us to describe your idea.

WordGame

The English word games are:
○   Anagrams
○   Wildcard, crossword
○   Lettris
○   Boggle.

Lettris

Lettris is a curious tetris-clone game where all the bricks have the same square shape but different content. Each square carries a letter. To make squares disappear and save space for other squares you have to assemble English words (left, right, up, down) from the falling squares.

boggle

Boggle gives you 3 minutes to find as many words (3 letters or more) as you can in a grid of 16 letters. You can also try the grid of 16 letters. Letters must be adjacent and longer words score better. See if you can get into the grid Hall of Fame !

English dictionary
Main references

Most English definitions are provided by WordNet .
English thesaurus is mainly derived from The Integral Dictionary (TID).
English Encyclopedia is licensed by Wikipedia (GNU).

Copyrights

The wordgames anagrams, crossword, Lettris and Boggle are provided by Memodata.
The web service Alexandria is granted from Memodata for the Ebay search.
The SensagentBox are offered by sensAgent.

Translation

Change the target language to find translations.
Tips: browse the semantic fields (see From ideas to words) in two languages to learn more.

last searches on the dictionary :

4527 online visitors

computed in 0.109s

I would like to report:
section :
a spelling or a grammatical mistake
an offensive content(racist, pornographic, injurious, etc.)
a copyright violation
an error
a missing statement
other
please precise:

Advertize

Partnership

Company informations

My account

login

registration

   Advertising ▼