Virginia Apgar aan het werk

Een arts of geneesheer (Latijn: medicus) is een persoon die gerechtigd is de geneeskunde te beoefenen.

  Arts in Nederland

In Nederland mag sinds de vervanging van de Wet Uitoefening Geneeskunst (1865) door de Wet BIG iedereen geneeskunde bedrijven. Er zijn wel zgn. voorbehouden handelingen die alleen door medisch geschoold personeel mogen worden gedaan. Voorbeelden hiervan zijn opereren en injecteren.

In Nederland is "arts" een beschermde titel, die pas kan worden verkregen na een academische studie en het afleggen van het artsexamen. Om zijn beroep te mogen uitoefenen moet een arts zijn ingeschreven in het BIG-register.

Om het beroep te mogen uitoefenen is registratie in het BIG-register geen voorwaarde, wel om de titel te mogen voeren. Immers is het bedrijven van geneeskunst vrijgegeven, behalve 13 voorbehouden handelingen (art. 36 wet BIG)

Verschillende hoofdstromen na de basisopleiding arts zijn in Nederland:

• huisarts, verpleeghuisarts (sinds 15 juli 2009: specialist ouderengeneeskunde) en arts voor Verstandelijk Gehandicapten
• ziekenhuisspecialist (Zie geneeskunde voor een lijst met specialismen)
• sociaalgeneeskundigen
• sportarts
• wetenschappelijk onderzoeker

De sociaalgeneeskundigen deelt men in Nederland verder in drie groepen in:

• arts voor arbeid en gezondheid; titel Bedrijfsarts
• arts voor verzekeringsgeneeskunde; titel Verzekeringsarts
• arts voor maatschappij en gezondheid; hieronder vallen forensisch geneeskundige, arts tuberculosebestrijding, jeugdarts, arts infectieziektebestrijding, indicerende artsen en medisch milieukundigen.

Hierbij wordt gedeeltelijk de Angelsaksische indeling van Community Medicine en Occupational Medicine gevolgd. Deze groep artsen wordt vaak gevonden bij de (semi-)overheid in het kader van public health, maar ook als medisch adviseur bij verzekeringen en in allerlei management- en beleidsfuncties.

  Arts in Vlaanderen

In Vlaanderen werd de titel "doctor in de geneeskunde" in de jaren '90 vervangen door de titel "arts". Het is een officieel erkende titel, die men pas mag dragen na een zeven jaar durende academische opleiding. Om aan deze opleiding te mogen beginnen moet men slagen voor een toelatingsexamen, dat twee keer per jaar georganiseerd wordt.

In Vlaanderen zijn er vier hoofdstromen na de basisopleiding arts:

• sociale geneeskunde, waarbinnen onder meer jeugdgezondheid (de vroegere "schoolarts"), arbeidsgeneeskunde en gerechtelijke geneeskunde afstudeerrichtingen zijn.
• medisch specialist
• huisarts
• wetenschappelijk onderzoeker

  Dokter, arts, doctor

De woorden arts en dokter zijn synoniem maar worden in verschillende context gebruikt. In de spreektaal wordt meestal dokter gezegd, terwijl arts formeel correct is, ook als beroepsaanduiding. Bijvoorbeeld: "Mijn broer is arts." "Je moet ermee naar de dokter gaan." "Ik heb afgesproken met dokter Jansen." In samenstellingen wordt meestal arts gebruikt: huisarts, tandarts, oogarts. Huisdokter is echter ook gebruikelijk.

Een arts wordt aangesproken met 'dokter'. Een tandarts of dierenarts wordt aangesproken met 'dokter', dan wel 'meneer' of 'mevrouw'.

Het meervoud van 'dokter' is 'dokters' of 'doktoren'.

In Nederland moet 'dokter' niet verward worden met de academische titel 'doctor' (dat wil zeggen: titel verleend aan hem die een wetenschappelijke promotie succesvol heeft afgerond). Gebruikt men het meervoud 'doktoren', dan is er alleen in de spelling een verschil merkbaar. Een dokter hoeft geen doctor te zijn (wel doctorandus) en de meeste doctoren zijn geen dokter. Daarentegen worden in de Angelsaksische landen artsen wel als (Medical) 'Doctor' aangesproken (er is hier dus geen verschil in spelling). Artsen uit de VS hebben namelijk de academische titel Doctor of Medicine (M.D.); artsen uit het Verenigd Koninkrijk slechts de graad Bachelor of Medicine and Surgery (MBBS), maar voeren protocollair toch de titel doctor. In Nederland en België vindt het voeren van de Amerikaanse en internationaal herkenbare titel M.D. de laatste jaren steeds meer ingang bij artsen, in het bijzonder bij diegenen die een loopbaan hebben in de medische wetenschap en/of werken bij universitair medische centra. Deze artsen werken namelijk veelal samen met artsen in het buitenland en gebruik van deze internationale titulatuur leidt dan tot betere herkenning in het buitenland. Het gebruik ervan is in Nederland echter (nog) niet wettelijk erkend.

  Opleiding

De artsenopleiding duurt in Nederland 6 jaar en in België 7 jaar, vanaf academiejaar '12-'13 duurt de opleiding tot basisarts in België ook 6 jaar. De eerste jaren zijn met name in België theoretisch georiënteerd. De laatste 2 à 3 jaren brengt de student het geleerde in praktijk in verschillende ziekenhuizen. Gedurende deze periode loopt de student stage in verschillende specialismen; Nederlandse studenten worden dan coassistent genoemd. De student mag dan, altijd onder toezicht van een medisch specialist, diagnoses stellen en behandelingen toepassen. Na het vervullen van deze stages kan men het artsexamen afleggen en is men basisarts. Men kan dan werken als arts, al dan niet in opleiding tot specialist (AIOS/ANIOS). De meeste basisartsen studeren verder voor medisch specialist zoals bv. huisarts, internist of chirurg.

De (tand-)artsenstudie is één van de weinige universitaire opleidingen in Vlaanderen waarvoor een bijkomend toelatingsexamen verplicht is, naast de algemene toelatingsvoorwaarde: in het bezit zijn van het diploma secundair onderwijs (of gelijkwaardig).

Vlaamse en Nederlandse universiteiten met artsenopleiding:

• Universiteit van Amsterdam
• Vrije Universiteit Amsterdam
• Universiteit Antwerpen
• Vrije Universiteit Brussel
• Universiteit Gent
• Rijksuniversiteit Groningen
• Universiteit Hasselt (enkel Bachelor-jaren)
• Universiteit Leiden
• Katholieke Universiteit Leuven
• Universiteit Maastricht
• Radboud Universiteit Nijmegen
• Erasmus Universiteit Rotterdam
• Universiteit Utrecht

  Zie ook

• Geneeskunde
• Lijst van soorten artsen
• Lijst van beroemde artsen
• Orde van geneesheren
• Officier van gezondheid

Zie de categorie Artsen van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.