» 
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese

definition - Kalisz

definition of Wikipedia

   Advertizing ▼

phrases

-Calisia Kalisz • Chmielnik (Kalisz) • Dekanat Kalisz I • Dekanat Kalisz II • Dobrzec (Kalisz) • Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice • Gmina Kalisz • Gmina Kalisz Pomorski • Grześki Kalisz • Israel Icchak Kalisz • Jaakow Dawid Kalisz I • Józef Kalisz • KKS 1925 Kalisz • Kalisz (stacja kolejowa) • Kalisz (ujednoznacznienie) • Kalisz (województwo mazowieckie) • Kalisz (województwo pomorskie) • Kalisz Kaszubski • Kalisz Pomorski • Kalisz Pomorski (stacja kolejowa) • Kalisz Pomorski Miasto • Kalisz Północ • Kalisz Szczypiorno • Kalisz Winiary • Kalisz Wąskotorowy • Korczak (Kalisz) • Kronika Miasta Kalisz • Lis (Kalisz) • Marcin Kalisz • Menachem Kalisz • Menachem Mendel Kalisz • Mordechaj Menachem Mendel Kalisz • Ogrody (Kalisz) • Okręg wyborczy Kalisz • Osiedle Adama Asnyka (Kalisz) • Planty (Kalisz) • Rogatka (Kalisz) • Ryszard Kalisz • SSK Calisia Kalisz • Stare Miasto (Kalisz) • Sulisławice (Kalisz) • Szymon Kalisz • Trakt Kalisz-Wieluń • Tyniec (Kalisz) • Warszawskie Przedmieście (Kalisz) • Widok (Kalisz) • Winiary (Kalisz) • Wistil Kalisz • Włókniarz Kalisz • Zakład Karny Kalisz • Zawodzie (Kalisz) • Zdjęcie z krzyża (Kalisz) • Śródmieście (Kalisz) • Śródmieście I (Kalisz) • Śródmieście II (Kalisz)

Wikipedia

Kalisz

Z Wikipedia

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Kalisz.
Kalisz
Herb KaliszaFlaga Kalisza
Dewiza: Poloniae urbs vetustissima
Województwowielkopolskie
Powiatmiasto na prawach powiatu
Prawa miejskie1257[1]
prezydentJanusz Pęcherz
Powierzchnia69,42 km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
• aglomeracja

106 829[2]
1 538,9 os./km²
kalisko-ostrowska 357 349
Strefa numeracyjna
62
Kod pocztowy62-800 do 62-821
Tablice rejestracyjnePK
Położenie na mapie Polski

Kalisz
51°45'27″N 18°04'48″E / 51.7575, 18.08Współrzędne: 51°45'27″N 18°04'48″E / 51.7575, 18.08
TERC
(TERYT)
3061011
SIMC0936569
Miasta partnerskie Erfurt (Niemcy) (1984)[3]
Hamm (Niemcy) (1991)[3]
Heerhugowaard (Holandia) (1992)[3]
Hautmont (Francja) (1958)[3]
Kamieniec Podolski (Ukraina) (1993)[3]
Preston (Anglia) (1989)[3]
Southampton (Anglia)
Martin (Słowacja) (1996)[3]
Tongeren (Belgia)
La Louviere (Belgia) (1998)[3]
Adria (Włochy)
Szentendre (Węgry)
Mińsk – rejon Fruzeński (Białoruś)
Urząd miejski
Główny Rynek 20
62-800 Kalisz
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kalisz w Wikicytatach
Strona internetowa miasta

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, znajduje się na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej, stolica diecezji kaliskiej; drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego, centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej.Od zamierzchłych czasów Kalisz był kasztelanią i siedzibą wczesnopiastowskiej "SEDES REGNI POLONIAE". Od roku 1190 do 1217 Kalisz był siedzibą księstwa kaliskiego, które w roku 1247 przekształcono w księstwo kalisko-gnieźnieńskie, na czele którego stał Bolesław Pobożny. Od XV wieku do II rozbioru Polski stolica jednego z dwu, a potem (od 1768) jednego z trzech województw wielkopolskich, stolica departamentu w Księstwie Warszawskim, w Królestwie Kongresowym stolica województwa do 1837, a następnie (w latach 1837-1845 i 1867-1918) stolica guberni Cesarstwa Rosyjskiego. W latach 1975-1998 stolica województwa kaliskiego.

Zespół miejski Kalisza jest jednym z dwóch najsilniej zurbanizowanych obszarów województwa wielkopolskiego.

Drugi w województwie ośrodek kulturalny (filharmonia, teatry, muzea, liczne galerie i festiwale). Dobrze rozwinięty rynek medialny (liczne gazety lokalne, radio, telewizja).

W Kaliszu urodził się prezydent II Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski.

Spis treści

Historia

Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii/Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusza z Aleksandrii jest powodem ich utożsamiania przez niektórych historyków (niektórzy umiejscawiają Calisię na terenie dzisiejszej Słowacji).

Szlak bursztynowy przez Kalisz
Pałac Karola Weigta (Belweder) i most Kamienny, przed 1939

Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Ze względu na liczne znaleziska wskazujące na obecność Celtów w okolicy Kalisza[4] istnieje również możliwość, że nazwa pochodzi od celtyckiego słowa cal, oznaczającego strumień lub rzekę. Prawa miejskie na bazie prawa magdeburskiego Kalisz otrzymał powtórnie w roku 1257[1]. W czasie rozbicia dzielnicowego (XIII w.) stolica osobnego księstwa. W czasach nowożytnych siedziba wojewody, ośrodek sukiennictwa i stolarstwa, w XIX wieku ważny ośrodek kalisko-mazowieckiego okręgu przemysłowego. Ośrodek naukowy i religijny, po opuszczeniu habsburskich Czech w pobliżu osiedliły się wspólnoty braci czeskich. Od 1800 r. nieprzerwanie działa teatr założony przez Wojciecha Bogusławskiego. W początkach XIX w. siedziba stronnictwa politycznego Kaliszan dążącego do reform gospodarczych.

W roku 1813, 13 lutego, doszło do bitwy pod Kaliszem, w której oddziały saskie korpusu Rayniera zostają rozbite przez rosyjski korpus Witzingerodego, który zajmuje Kalisz.

 Osobny artykuł: Kaliskie.

Kalisz był miastem wielonarodowościowym. W 1860 liczył 12 835 mieszkańców, w tym 47% Polaków, 34% Żydów i 19% Niemców[5].

W latach 19001902 wybudowano Kolej Warszawsko-Kaliską, w latach 19141917 powstała Kaliska Kolej Dojazdowa.

W dniach 7-22 sierpnia 1914 w czasie I wojny światowej miasto zostało prawie całkowicie zniszczone ostrzałem artyleryjskim i poprzez podpalenia dokonane przez wojska niemieckie pod dowództwem majora Hermanna Preuskera. Na Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach (decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). Niemiecka komisja oceniła straty poniesione przez miasto na 25 mln rubli w złocie.

 Osobny artykuł: Kalendarium historii Kalisza.

Środowisko naturalne

Położenie geograficzne

Kalisz to miasto położone w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, w głębokiej dolinie rzeki Prosny. Znajduje się na Wysoczyźnie Kaliskiej, która jest mezoregionem Niziny Południowowielkopolskiej. Na południowo-wschodnim krańcu miasta, przy drodze do Brzezin znajduje się Torfowisko Lis o powierzchni 4,71 ha. Okolice Kalisza to tereny rolnicze i brak tutaj większych kompleksów leśnych. We wschodniej części miasta znajduje się jedyny w jego granicach las – Las Winiarski, a na południe od niego we wsi Szałe Zbiornik Pokrzywnica.

Klimat

Pod względem klimatycznym Kalisz położony jest w strefie przejściowej między nizinami a pasem wyżyn. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi +7,8 °C. Czas zalegania pokrywy śnieżnej wynosi od 40 do 60 dni, okres wegetacyjny trwa 200-220 dni. Suma rocznych opadów wynosi 517 mm. Względna wilgotność powietrza wynosi 81%, a zachmurzenie nieba 65%[6].

Średnia temperatura i opady dla Kalisza
MiesiącStyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGru
Średnie najwyższe temperatury [°C]0+2+7+12+18+20+22+23+17+12+5+2
Średnie najniższe temperatury [°C]-2-20+3+8+11+13+13+10+5+1-1
Źródło: Weatheronline[7] 08-03-2009

Wody

Powierzchnia i ludność

W 1906 w granice Kalisza włączono Dobrzec Mały, Czaszki, Rypinek, Tyniec i Ogrody. W 1934 zwiększono powierzchnię miasta do 24,13 km² za sprawą włączenia do Kalisza części gruntów wsi Żydów oraz reszty terenów wsi Tyniec. W 1963 przyłączono: Majków, Piwonice i Dobrzec Wielki. W 1976 powierzchnia Kalisza wynosiła 53 km² (przyłączono Winiary, Nosków, Szczypiorno i Rajsków). Ostatnie powiększenie miasta odbyło się w 2000 – w granice miasta włączono Sulisławice, Kolonię Sulisławice i sołectwo Dobrzec.

  • Tabela prezentuje, jak zmieniała się w poszczególnych latach powierzchnia miasta Kalisza
Zmiany powierzchni
RokPowierzchnia [km²]Zm., %
19066,05
193424,13298,8%
196330,124,7%
19765376,1%
199555,013,8%
199655,270,5%
200069,7726,2%
200669,42-0,5%
Dane do 1976[8],
Dane od 1995 BDR GUS[9]


  • Wykres liczby ludności Kalisza na przestrzeni ostatnich 150 lat

<timeline>ImageSize = width:650 height:300PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30TimeAxis = orientation:verticalAlignBars = lateColors =

id:linegrey2 value:gray(0.9)id:linegrey value:gray(0.7)id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)

DateFormat = yyyyPeriod = from:0 till:115000ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegreyScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey2PlotData =

color:cobar width:19 align:leftbar:1860 from:0 till:12835bar:1914 from:0 till:68000bar:1915 from:0 till:5000bar:1939 from:0 till:81000bar:1946 from:0 till:48029bar:1950 from:0 till:55542bar:1955 from:0 till:66099bar:1960 from:0 till:69946bar:1965 from:0 till:75753bar:1970 from:0 till:81454bar:1975 from:0 till:87302bar:1980 from:0 till:98921bar:1985 from:0 till:104140bar:1995 from:0 till:106706bar:2000 color:cobar2 from:0 till:110104bar:2005 from:0 till:108841bar:2009 from:0 till:106829

PlotData=

textcolor:black fontsize:Sbar:1860 at: 12835 text: 12.835 shift:(-14,5)bar:1914 at: 68000 text: 68.000 shift:(-14,5)bar:1915 at: 5000 text: 5.000 shift:(-11,5)bar:1939 at: 81000 text: 81.000 shift:(-14,5)bar:1946 at: 48029 text: 48.029 shift:(-14,5)bar:1950 at: 55542 text: 55.542 shift:(-14,5)bar:1955 at: 66099 text: 66.099 shift:(-14,5)bar:1960 at: 69946 text: 69.946 shift:(-14,5)bar:1965 at: 75753 text: 75.753 shift:(-14,5)bar:1970 at: 81454 text: 81.454 shift:(-14,5)bar:1975 at: 87302 text: 87.302 shift:(-14,5)bar:1980 at: 98921 text: 98.921 shift:(-14,5)bar:1985 at: 104140 text: 104.140 shift:(-20,5)bar:1995 at: 106706 text: 106.706 shift:(-17,5)bar:2000 at: 110104 text: 110.104 shift:(-14,5)bar:2005 at: 108841 text: 108.841 shift:(-14,5)bar:2009 at: 106829 text: 106.829 shift:(-11,5)

</timeline>

Największą populację Kalisz odnotował w 2000 r. – wg danych GUS 110 104 mieszkańców[10].

Podział administracyjny

Plik:PL Kalisz Ratusz..JPG

Kalisz jest jednolitą gminą miejską, miastem na prawach powiatu. Jednostkami pomocniczymi gminy są 23 osiedla i 3 sołectwa[11]. Siedzibą rady miasta, prezydenta miasta i urzędu miejskiego jest Ratusz.

Miasto jest jednocześnie siedzibą powiatu kaliskiego; starostwo powiatowe mieści się w Pałacu Komisji Województwa Kaliskiego.

Nazwy dzielnic miasta pochodzą od nazw dawnych wsi, kolonii, folwarków i in. jednostek osadniczych, stopniowo przyłączanych do miasta od 1853. Wyjątek stanowi Kaliniec (do 1962 Dzielnica Górnośląska), którego nazwa pochodzi od nazwy Kalisza w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej[12]. Dawne Warszawskie Przedmieście i Wrocławskie Przedmieście[13] stanowią współcześnie integralne części Śródmieścia.

Dzielnice lewobrzeżne

Dzielnice prawobrzeżne

Przynależność polityczno-administracyjna m. Kalisza (od 1314)
OkresPaństwoZwierzchnośćJednostka administracyjnaStatus miasta
13141569 Królestwo Polskiewojewództwo kaliskieKrólewskie Miasto Kalisz
15691793 Rzeczpospolita Obojga Narodówwojewództwo kaliskieKrólewskie Miasto Kalisz
17931795 Królestwo PrusPrusy Południowe, departament poznańskiMiasto Kalisz
17951807 Królestwo PrusPrusy Południowe, departament kaliskiMiasto Kalisz
18071815 Księstwo WarszawskieCesarstwo Francuskiedepartament kaliskiMiasto Municypalne Kalisz¹
18151816 Królestwo PolskieImperium Rosyjskiedepartament kaliskiMiasto Municypalne Kalisz
18161837 Królestwo PolskieImperium Rosyjskiewojewództwo kaliskieMiasto Kalisz
18371844 Królestwo PolskieImperium Rosyjskiegubernia kaliskaMiasto Kalisz
18451866 Królestwo PolskieImperium Rosyjskiegubernia warszawska, powiat kaliskiMiasto Kalisz
18671916 Królestwo PolskieImperium Rosyjskiegubernia kaliska²Miasto Kalisz
19161918 Królestwo PolskieRzesza Niemiecka, Austro-Węgrygubernia kaliskaMiasto Kalisz
19181919 Rzeczpospolita Polskaokręg kaliskiMiasto Kalisz
19191938 Rzeczpospolita Polskawojewództwo łódzkie, powiat kaliskiMiasto Kalisz
19381939 Rzeczpospolita Polskawojewództwo poznańskie, powiat kaliskiMiasto Kalisz
19391941 Rzeczpospolita Polska (okupacja niemiecka)okręg Kraj Warty, rejencja kaliskaMiasto Kalisz (miasto wydzielone)
19411945 Rzeczpospolita Polska (okupacja niemiecka)okręg Kraj Warty, rejencja łódzkaMiasto Kalisz (miasto wydzielone)
19451952 Rzeczpospolita Polskawojewództwo poznańskieKalisz (powiat miejski)
19521975 Polska Rzeczpospolita Ludowawojewództwo poznańskieKalisz (powiat miejski)
19751989 Polska Rzeczpospolita Ludowawojewództwo kaliskieKalisz (gmina miejska)
19891998 Rzeczpospolita Polskawojewództwo kaliskieKalisz (gmina miejska)
1999–        Rzeczpospolita Polskawojewództwo wielkopolskieKalisz (powiat grodzki)


¹ Status miasta municypalnego nadano Kaliszowi, Poznaniowi, Toruniowi i Warszawie w 1808.
² Od 1915 gubernia kaliska znajdowała się w niemieckim obszarze okupacyjnym (Generalne Gubernatorstwo Warszawskie).


Gospodarka

Kalisz jest głównym ośrodkiem Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego, ważnym ośrodkiem przemysłu lotniczego, w tym produkcji maszyn i silników lotniczych (Pratt & Whitney, WSK PZL-Kalisz). Ponadto produkcja koronek i firan (Wistil, Haft), koncentratów spożywczych (Winiary), przemysł włókienniczy (Runotex, Polo), odzieżowy (Big Star) i spożywczy (Kaliszanka, Hellena).

Architektura

 Osobny artykuł: Architektura Kalisza.

Transport

Koleje

1 stycznia 1903 uruchomiono 2-torowy odcinek o długości 111,5 km łączący Kalisz z Łodzią Kaliską[14]. W latach 1965-1975 dokonano elektryfikacji tego odcinka. Obecnie stanowi on fragment, przechodzącej przez Kalisz, linii kolejowej nr 14 Łódź KaliskaForst.

Obecnie istnieją 3 czynne stacje i przystanki kolejowe: Kalisz, Kalisz Szczypiorno, Kalisz Winiary.

W Kaliszu rozpoczynał się odcinek Kaliskiej Kolei Dojazdowej Kalisz WąskotorowyTurek (prześwit: 750 mm, linia: 1-torowa, zbudowana: 1914-1917, długość: 56,7 km)[15]. W lipcu 1991 został zamknięty dla ruchu pasażerskiego, a ruch towarowy odbywa się jedynie na 45,3 km odcinku Żelazków-Turek (ruch wznowiono w czerwcu 2002).

Dawniej ruch towarowy odbywał się na 2,5 km linii Kalisz Winiary – Winiary Fabryka przechodzącej przez Las Winiarski do fabryki Winiary-Nestlé. Obecnie linia ta jest nieprzejezdna.

11 grudnia 2005 uruchomiono połączenie szynobusowe na trasie Kalisz–Leszno.

Istnieją plany budowy linii szybkiej kolei łączącej Warszawę z Wrocławiem i Poznaniem, która miałaby przebiegać w pobliżu Kalisza (linia "Y"). Pierwszy etap budowy miałby rozpocząć się w 2007 i połączyć stolicę Dolnego Śląska z Kaliszem. Kolejny etap szybkiej kolei miałby połączyć Kalisz z Łodzią. Na zachód od miasta znalazłoby się także rozwidlenie linii w kierunkach Poznania i Wrocławia. Według jednego z wariantów planu nowej linii dworzec szybkiej kolei znalazłby się w północnej części miasta i nosiła nazwę Kalisz Północ. W ten sposób podróż z tej stacji do Wrocławia trwałaby ok. 50 minut, a do Warszawy ok. 90 minut. Niestety budowa linii kolejowych dużych prędkości w Polsce rozpocznie się po 2010 r.

W Kaliszu ma siedzibę Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych (zał. 2001), które jest zarządcą kilku kolei dojazdowych w Polsce.

Drogi

Kalisz, ulica Górnośląska

W Kaliszu krzyżują się drogi krajowe:

oraz drogi wojewódzkie:

Kalisz posiada 293 km dróg i 552 ulice. Na lata 20092011 zapowiadana jest realizacja 70-kilometrowego traktu „kalisko–wieluńskiego” łączącego Kalisz z Wieluniem i Częstochową.

W mieście znajduje się 1 dworzec autobusowy.

Obwodnice

Pierwszy odcinek miejskiej obwodnicy Kalisza (Trasy Stanczukowskiego) powstał w latach 1992-1995. Kolejne odcinki powstały w latach 1998-2000 i 2004, kiedy to nadano jej nazwę Zachodnia Obwodnica. 16 września 2005 r. otwarto I odcinek śródmiejskiej obwodnicy Kalisza – Trasy Bursztynowej. W planach jest realizacja kolejnego etapu Trasy Stanczukowskiego, jak i wybudowanie nowej zachodniej obwodnicy Kalisza.

Więcej: Trasa Stanczukowskiego, Trasa Bursztynowa, zachodnia obwodnica Kalisza

Komunikacja miejska

Konieczność budowy tramwaju elektrycznego w Kaliszu pojawiła się w 1902 po wybudowaniu Kolei Warszawsko-Kaliskiej i gwałtownej rozbudowie miasta w kierunku dworca kolejowego. Rozpoczęte w 1912[16] prace projektowe zostały przerwane w 1914 w wyniku zburzenia i wyludnienia miasta w czasie I wojny światowej.

W dwudziestoleciu międzywojennym linie autobusowe łączyły Śródmieście i dworzec kolejowy. Podobnie jak przed I wojną światową plan budowy tramwaju elektrycznego w mieście nie został zrealizowany[17].

Po zakończeniu II wojny światowej komunikację miejską uruchomiono ponownie 29 maja 1945. W 1957 Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne obsługiwało 11 linii autobusowych[18], w 1980 Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej obsługiwało 29 linii, w 1992 Miejski Zakład Komunikacyjny obsługiwał 32 linie, w tym dwie nocne (101, 102).

W 1994 Miejski Zakład Komunikacyjny przekształcono w Kaliskie Linie Autobusowe.

 Osobny artykuł: Kaliskie Linie Autobusowe.

Obecnie w mieście i na obszarze zespołu miejskiego Kaliskie Linie Autobusowe obsługują 25 linii[19], w tym linie podmiejskie do Gołuchowa, Nowych Skalmierzyc, Opatówka, Ostrowa Wielkopolskiego, Pleszewa i Stawiszyna (linię przyspieszoną M obsługuje MZK Ostrów Wlkp.), a także dwie linie sezonowe. W marcu 2009 Pleszewskie Linie Autobusowe uruchomiły linię A łączącą Kalisz i Pleszew[20].

Komunikacja lotnicza

Najbliższe porty lotnicze to (po ok. 120 km od Kalisza): Łódź-Lublinek (międzynarodowy), Wrocław-Strachowice (międzynarodowy) i Poznań-Ławica (międzynarodowy). Kalisz miałby się także znajdować w obszarze oddziaływania przyszłego lotniska międzynarodowego Łódź-Łask. Spośród lotnisk regionalnych komunikację zapewnia, znajdujące się w Michałkowie pod Ostrowem Wielkopolskim, lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Kalisz partycypuje w kosztach rozbudowy ostrowskiego lotniska w ramach Fundacji Rozwoju Lotniska Wielkopolska Południowa.

Edukacja

I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka
Główny gmach PWSZ
Wyższe Seminarium Duchowne na Piskorzewiu

Przedszkola:

  • 28 publicznych państwowych przedszkoli
  • Przedszkole Integracyjne Sióstr Felicjanek
  • Publiczne Przedszkole Sióstr Nazaretanek

Szkoły podstawowe:

  • 28 państwowych publicznych szkół podstawowych
  • Szkoła Podstawowa Specjalna dla Dzieci Słabo Słyszących i Niesłyszących
  • Szkoła Podstawowa Niepubliczna m.in. Szkoła Podstawowa Sióstr Nazaretanek

Gimnazja:

  • 14 publicznych gimnazjów prowadzonych przez Miasto Kalisz (w tym najnowocześniejsze Gimnazjum w Wielkopolsce).
  • Gimnazjum Specjalne dla Dzieci Słabo Słyszących i Niesłyszących
  • Gimnazja niepubliczne m.in. Gimnazjum Sióstr Nazaretanek

Szkoły ponadgimnazjalne i placówki oświatowe:

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki
  • III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika
  • IV Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego (Widok)
  • V Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego (Piskorzewie)
  • VI Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Bosko (Tyniec)
  • Liceum Ogólnokształcące Sióstr Nazaretanek
  • Liceum Plastyczne
  • Zespół Szkół Ekonomicznych
  • Zespół Szkół Włókienniczych
  • Zespół Szkół Technicznych
  • Zespół Szkół Budowlanych
  • Zespół Szkół Samochodowych
  • Technikum Budowy Fortepianów
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego
  • Centrum Kształcenia Praktycznego
  • Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa przy Ośrodku Dokształcania Zawodowego
  • Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych
  • Zespół Szkół Techniczno-Elektronicznych
  • Medyczne Studium Zawodowe im. Marii Skłodowskiej Curie
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 1
  • Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich
  • warsztaty gastronomiczne
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3
  • Zespół Szkół (Tyniec)
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego
  • Specjalny Ośrodek Wychowawczy im św. Alojzego Orione

Szkoły wyższe:

Kultura

Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego

Kalisz stanowi ważny ośrodek kulturalny, drugi po Poznaniu w województwie wielkopolskim. Znajdują się tutaj m.in. Filharmonia Kaliska, Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Teatr Tańca Współczesnego, Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej, Biuro Wystaw Artystycznych, wiele galerii, rezerwat archeologiczny Zawodzie oraz dwa kina.

W mieście co roku odbywa się wiele festiwali i imprez kulturalnych m.in. Kaliskie Spotkania Teatralne, Międzynarodowy Festiwal Pianistów Jazzowych, festiwal Schola Cantorum.

Media

  • Portale internetowe:
    • Dziennik Wielkopolski
    • Echokalisza

Sport

  • Siatkówka:
    • Winiary KaliszSSK Calisia Kalisz (siatkówka kobiet – zdobywczynie Pucharu Polski w sezonie 2006/07, Mistrzostwa Polski i Superpucharu w tym samym sezonie)
    • Grześki Kadra Kalisz (siatkówka mężczyzn) (III liga)
    • MKS Calisia Kalisz (siatkówka kobiet)
    • UKS Augustynki Kalisz (siatkówka kobiet – młodziczki)
    • MUKS Tornado Kalisz (siatkówka mężczyzn – młodziki)
    • AZS PWSZ Kalisz (zespół akademicki)
  • Piłka nożna:
  • Koszykówka: AZS PWSZ OSRiR Kalisz (II liga)
  • Piłka ręczna:
  • Sporty walki:
    • Arkadia Kalisz (Muay Thai – drużynowy Mistrz Polski)
    • Sensei Kalisz (judo)
    • ZPM Poprawa (kick boxing)
    • Prosna Kalisz (boks)
    • Kyokushinkan Kalisz (karate)
  • Lekkoatletyka:
    • MKS Calisia Kalisz
    • UKS 12 Kalisz
  • Pływanie:
    • Delfin Kalisz
    • UKS 9 Kalisz
  • Golf: Pierwszy Kaliski Klub Golfowy
  • Kolarstwo:
    • Kaliskie Towarzystwo Kolarskie (KTK)
    • Uczniowski Klub Sportowy Majkowska Dwójka
  • Wioślarstwo: Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie (KTW)
  • Kajakarstwo: Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie (KTW)
  • Canoe Polo (Kajak Polo):
    • Kaliskie Towarzystwo Wioślarskie (KTW)
    • UKS Jedynka Kalisz
  • Tenis: Kaliskie Towarzystwo Tenisowe (KTT)
  • Alpamayo (wspinaczka górska)
  • KSS Bursztyn Kalisz (strzelectwo sportowe)
  • Yacht Klub Polski Kalisz

Obiekty sportowe

  • Hala Sportowo-Widowiskowa "Winiary Arena" na Dobrzecu (3200 miejsc siedzących)
  • Hala Sportowo-Widowiskowa przy ul. Łódzkiej 29 (1000 miejsc siedzących)
  • Hala Sportowa przy ul. Łódzkiej 19 (600 miejsc siedzących)
  • Hala Lekkoatletyczna przy ul. Łódzkiej
  • Stadion Miejski – Wał Matejki
  • Stadion OSRiR
  • Stadion Calisia
  • Tor kolarski
  • Tor saneczkowy na Majkowie
  • Przystań wioślarska
  • Korty tenisowe w Parku Przyjaźni
  • Korty tenisowe na Majkowie
  • Korty tenisowe Kaliskiego Towarzystwa Tenisowego przy ul. Łódzkiej 19
  • Kryta pływalnia Delfin
  • Kryta pływalnia przy ul. Łódzkiej
  • Boiska do siatkówki plażowej
  • Strzelnica pneumatyczna
  • Strzelnica kulowa
  • Cztery boiska piłkarskie z sztuczna murawą
  • Street Ball
  • Pole golfowe na Winiarach
  • Ośrodek Wypoczynkowy Szałe (zalew – kąpielisko strzeżone – 170 ha)

Religia

Sanktuarium św. Józefa

Miasto jest podzielone na dwa dekanaty rzymskokatolickie: Kalisz I oraz Kalisz II.

W mieście znajduje się Sanktuarium św. Józefa, której jest uznawane za krajowe miejsce kultu św. Józefa[21]. Znajduje się tutaj obraz Świętej Rodziny, przed którym modlił się w czerwcu 1997 r. papież Jan Paweł II. Sanktuarium św. Józefa mieści się w centralnym punkcie Kalisza. Co roku świątynię odwiedza około 200 tysięcy pielgrzymów z całej Polski, głównie rzemieślników[22].

Liczba pielgrzymów odwiedzających Kalisz w ciągu roku stawia miasto na wysokiej pozycji miast pielgrzymkowych, zaraz za m.in. Częstochową, Licheniem czy Krakowem[21].

W Kaliszu znajduje się 19 kościołów katolickich, 1 prawosławny, 5 protestanckich i 3 Sale Królestwa Świadków Jehowy.

Infrastruktura

Szpital przy ul. Poznańskiej

Bezpieczeństwo

W Kaliszu znajduje się miejska komenda Policji i Państwowej Straży Pożarnej oraz kilka jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej. Miasto posiada również Straż Miejską i placówkę Straży Granicznej[23].

Opieka zdrowotna

  • Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Perzyny w Kaliszu
  • Wojewódzki Szpital Zespolony – Szpital Matki i Dziecka w Kaliszu
  • Wojewódzki Zakład Opieki Psychiatrycznej w Sokołówce
  • Wojewódzki Szpital Chorób Płuc w Wolicy
  • Poliklinika MSWiA w Kaliszu
  • Pogotowie Ratunkowe w Kaliszu
  • Prywatne Pogotowie Bobomed w Kaliszu (24h)
  • Kaliska Agencja Medyczna

Ludzie związani z Kaliszem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kaliszem.

Honorowi Obywatele Miasta Kalisza

Ciekawostki

Plik:PL Kalisz NowySwiat.JPG
Kalisz, Nowy Świat
Kalisz-Dobrzec, Osiedle Zielone Łąki
  • W Kaliszu działa stowarzyszenie, które stara się o ponowne przywrócenie miastu statusu wojewódzkiego. Nowe województwo miałoby nosić nazwę środkowopolskie i (wg projektu wnioskujących) obejmować m.in. miasta takie jak Konin, Ostrów Wielkopolski czy Sieradz
  • Pierwszą polską naukową wyprawę do Afryki organizowali kaliszanin Stefan Szolc-Rogoziński i ostrowianin Klemens Tomczek
  • Od nazwy kaliskiej dzielnicy Szczypiorno wzięła się druga nazwa piłki ręcznej – szczypiorniak
  • W Kaliszu ma siedzibę Polski Związek Snookera i Bilarda Angielskiego[24]
  • Obecnie w Kaliszu bezrobocie wynosi 7,5% (3600 osób)[25]
  • W 2006 r. została wydana dwuzłotowa moneta z wizerunkiem kaliskiego ratusza[26]
  • Na odcinku jednokierunkowym ulicy Kościuszki od grudnia 2008 działa pierwsze w Polsce i w mieście europejskim oświetlenie oparte na technologii LED[27][28]. Dzięki temu systemowi zużycie energii elektrycznej może zmniejszyć się aż o 70%. Jest on także przyjazny dla środowiska, gdyż diody LED nie zawierają szkodliwych substancji takich jak rtęć i ołów.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 750 lat miasta Kalisza. Gazeta.pl Poznań. [dostęp 1 lutego 2009].
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2009 r.), GUS, listopad 2009, Warszawa.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Miasta partnerskie Kalisza
  4. Ziąbka L., Ze świata Celtów : Kaliskie w kręgu wpływów europejskiej cywilizacji celtyckiej, Kalisz 2003.
  5. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. Sulimierski F., Chlebowski B., Walewski W., t. 3, Warszawa 1882, s. 690.
  6. Klimat pojezierza wielkopolskiego. skoki.nowoczesnagmina.pl. [dostęp 7 marca 2009].
  7. Weatheronline: Klimat w Kaliszu (pol.). [dostęp 8 marca 2009].
  8. Jak budowano Kalisz? Z dziejów rozwoju przestrzennego miasta. www.info.kalisz.pl. [dostęp 15 czerwca 2009].
  9. Bank Danych Regionalnych Głównego Urzędu Statystycznego
  10. GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31.XII.2000
  11. Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Kaliszu, Wykaz jednostek pomocniczych miasta.
  12. Sutarzewicz H., Asnyk, Konopnicka i Dąbrowska w Kaliszu, Warszawa 1977, s. 77–78.
  13. Szachówna M., Kalisz i jego okolice : przewodnik ilustrowany, Kalisz 1927, s. 106, 127.
  14. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 10 lutego 2009].
  15. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 10 lutego 2009].
  16. Z dziejów guberni kaliskiej. Kalisz, [w:] Kalendarz Kaliski na rok 1914, Kalisz 1913, s. 52.
  17. Bonusiak W., Rozwój gospodarczy Kalisza w latach 1918–1939, [w:] Dzieje Kalisza, red. Rusiński W., Poznań 1977, s. 573.
  18. Informator miasta Kalisza na rok 1957, opr. Michalski L., Starski M., Kalisz 1957, s. 41–43.
  19. Rozkład jazdy. Kaliskie Linie Autobusowe. [dostęp 20 czerwca 2009].
  20. Pleszewskie Linie Autobusowe jeżdżą do Kalisza. Infobus. [dostęp 15 marca 2009].
  21. 21,0 21,1 Kult św. Józefa. Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu. [dostęp 7 marca 2009].
  22. Pielgrzymki do sanktuarium. Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu. [dostęp 7 marca 2009].
  23. Placówka SG w Kaliszu. Lubuski Oddział Straży Granicznej. [dostęp 11 marca 2009].
  24. Historia Polskiego Związku Snookera i Bilarda Angielskiego. www.snooker.pl. [dostęp 8 marca 2009].
  25. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (stan w końcu października 2009 r.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 27 grudnia 2009].
  26. Dwuzłotówka z wizerunkiem Kalisza. Wirtualna Polska. [dostęp 8 marca 2009].
  27. Kalisz w nowym świetle. www.kalisz.pl. [dostęp 18 czerwca 2009].
  28. Pierwsza LED-owa ulica w Polsce. lighting.pl. [dostęp 18 czerwca 2009].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Zobacz hasło KaliszWikisłowniku

   Advertizing ▼

 

All translations of Kalisz


sensagent's content

  • definitions
  • synonyms
  • antonyms
  • encyclopedia

  • definicja
  • synonim

Dictionary and translator for handheld

⇨ New : sensagent is now available on your handheld

   Advertising ▼

sensagent's office

Shortkey or widget. Free.

Windows Shortkey: sensagent. Free.

Vista Widget : sensagent. Free.

Webmaster Solution

Alexandria

A windows (pop-into) of information (full-content of Sensagent) triggered by double-clicking any word on your webpage. Give contextual explanation and translation from your sites !

Try here  or   get the code

SensagentBox

With a SensagentBox, visitors to your site can access reliable information on over 5 million pages provided by Sensagent.com. Choose the design that fits your site.

Business solution

Improve your site content

Add new content to your site from Sensagent by XML.

Crawl products or adds

Get XML access to reach the best products.

Index images and define metadata

Get XML access to fix the meaning of your metadata.


Please, email us to describe your idea.

WordGame

The English word games are:
○   Anagrams
○   Wildcard, crossword
○   Lettris
○   Boggle.

Lettris

Lettris is a curious tetris-clone game where all the bricks have the same square shape but different content. Each square carries a letter. To make squares disappear and save space for other squares you have to assemble English words (left, right, up, down) from the falling squares.

boggle

Boggle gives you 3 minutes to find as many words (3 letters or more) as you can in a grid of 16 letters. You can also try the grid of 16 letters. Letters must be adjacent and longer words score better. See if you can get into the grid Hall of Fame !

English dictionary
Main references

Most English definitions are provided by WordNet .
English thesaurus is mainly derived from The Integral Dictionary (TID).
English Encyclopedia is licensed by Wikipedia (GNU).

Copyrights

The wordgames anagrams, crossword, Lettris and Boggle are provided by Memodata.
The web service Alexandria is granted from Memodata for the Ebay search.
The SensagentBox are offered by sensAgent.

Translation

Change the target language to find translations.
Tips: browse the semantic fields (see From ideas to words) in two languages to learn more.

last searches on the dictionary :

4309 online visitors

computed in 0.093s

   Advertising ▼

I would like to report:
section :
a spelling or a grammatical mistake
an offensive content(racist, pornographic, injurious, etc.)
a copyright violation
an error
a missing statement
other
please precise:

Advertize

Partnership

Company informations

My account

login

registration

   Advertising ▼