Likoed
Partijleider	Benjamin Netanyahu
Zetels	27 (2009)
Opgericht	1973
Actief in	Israël
Richting	Centrumrechts
Ideologie	Zionisme, conservatisme
Website	www.likudnik.co.il
Portaal    Politiek Israël

Politiek in Israël

Politiek in Israël

Wet op de Terugkeer President van Israël Shimon Peres Regering van Israël Kabinet-Netanyahu II Premier van Israël Benjamin Netanyahu Ministers van Binnenlandse Zaken Ministers van Buitenlandse Zaken Ministers van Defensie Ministers van Financiën Ministers van Justitie Knesset Voorzitter: Reuven Rivlin 18e Knesset Verkiezingen in Israël 2009 2006 Politieke partijen Lokale overheden Gemeenteraad Lokale raad Regionale raad Arabisch-Israëlisch conflict Arabische Liga

Portaal   Politiek Portaal   Israël

(De) Likoed (Hebreeuws: הליכוד ,uitspraak: 'lie-koed', Nederlands: Eenheid) is een Israëlische politieke partij van conservatief-liberale signatuur. Ook is ze seculier zionistisch maar er is een zekere religieus-zionistische invloed te bespeuren.

  Geschiedenis en standpunten

Likoed baseert zich op het revisionistisch zionisme van Ze'ev Jabotinsky en ontstond in 1973 als unie tussen de Herut (חירות - Vrijheid) van Menachem Begin en diverse liberale partijen. Begin geldt als de oprichter van Likoed maar ook Ariel Sharon droeg in belangrijke mate aan de oprichting bij. In 1988 werd de unie omgevormd tot een eenheidspartij.

Tot 1977 zat ze in de oppositie, met uitzondering van de deelname door haar voorlopers aan een kortstondige eenheidsregering tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967. Daarna was ze bijna onafgebroken aan de macht en leverde ze de volgende premiers:

• Menachem Begin (1977-1983)
• Yitzhak Shamir (1983-1984 en 1986-1992)
• Benjamin Netanyahu (1996-1999)
• Ariel Sharon (2001-2006)

Ook andere belangrijke politici, zoals Silvan Shalom, Limor Livnat en oud-president Moshe Katsav zijn lid van Likoed.

Nadat Sharon eind 2005 Kadima oprichtte, zijn veel politici uit Likoed naar deze partij overgestapt, zoals premier Ehud Olmert, minister van buitenlandse zaken Tzipi Livni en minister van justitie Meir Sheetrit.

  Palestijnse kwestie en Golanhoogten

Likoed was lange tijd tegen de vorming van een zelfstandige Palestijnse staat maar staat daar tegenwoordig minder negatief tegenover. Likoed streeft in de plaats daarvan een sterkere Palestijnse economie na. Wel stelt zij zich 'hard' jegens de Palestijnen op, in die zin dat zij tegen het eenzijdig overdragen van land aan hen is.

Voorts wil Likoed de Golanhoogten behouden, is zij tegen een deling van Jeruzalem en voor uitbreiding van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.^[1]

  Partijsplitsing

Ariel Sharon vond dat hij te weinig steun ontving binnen de eigen partij voor zijn ontruimingsplannen van de Israëlische nederzetting in de Gazastrook. Vooral de rechtervleugel van de partij onder leiding van Benjamin Netanyahu roerde zich flink. De rechtervleugel lokte een referendum uit binnen de partij over Sharons ontruimingsplannen. Dit referendum binnen de partij werd in september 2005 gehouden. De krappe meerderheid van de partijleden (52%) steunde de ontruimingsplannen niettemin. In oktober 2005 sloten oppositionele Likoedleden in de Knesset zich aan bij de oppositie. Op deze manier verloor Sharon de macht binnen de partij. Daarnaast blokkeerden de oppositionele Likoedleden in de Knesset twee ministerbenoemingen van Sharon.

In november 2006 kondigde de nieuwgekozen partijvoorzitter van de Arbeidspartij, Amir Peretz aan, zich uit de coalitie te zullen terugtrekken. Sharon zag zich nu gedwongen nieuwe verkiezingen uit te schrijven voor maart 2006. Op 21 november 2005 stapte Sharon samen met zijn aanhang uit Likoed en vormden even later de nieuwe centrumpartij Kadima.

  Netanyahu opnieuw partijleider

Bij de partijverkiezingen in december 2005 stemden 44,4% van de Likoedleden voor Netanyahu als partijleider. Tegenkandidaat Silvan Shalom bleef steken op 33%. Dit betekende dat Netanyahu, die al van 1996 tot 1999 partijvoorzitter was, dit ambt opnieuw mocht gaan bekleden.

  Verkiezingen 2003

Zie Israëlische parlementsverkiezingen 2003 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de verkiezingen van 2003 behaalde de Likoed onder leiderschap van Ariel Sharon 38 zetels en werd daarmee wederom de grootste politieke partij van Israël. De tweemansfractie van de voormalige Sovjetrussiche dissident Natan Sharansky ("Jisraël Ba'aliya") sloot zich na een tegenvallend verkiezingsresultaat aan bij de Likoed. Daarom heeft de Likoed 40 zetels van de 120 in de Knesset. Sinds het besluit van de regering Sharon om de Israëlische nederzettingen in Gaza te ontruimen, stemmen vele parlementsleden van de eigen partij tegen de regering. Om zijn besluit toch door te zetten, werd Sharon gedwongen de coalitie met Shinui te beëindigen en in plaats daarvan een coalitie met de Arbeidspartij en het Verenigd Thora-jodendom aan te gaan.

  Verkiezingen 2006

Zie Israëlische parlementsverkiezingen 2006 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de peilingen stond Netanyahus Likoed er slecht voor. Niet alleen bleek Netanyahus nationalistische koers niet aan te slaan bij de bevolking, maar ook zijn plannen voor een neoliberaal economisch beleid vielen niet in goede aarde.

Bij de parlementsverkiezingen van 2006 leed Likoed een grote nederlaag. De partij verloor 27 van de 38 zetels en behield slecht 12 zetels in de Knesset. Deze historische nederlaag veranderde het partijlandschap van Israël aanzienlijk. Waren het vroeger de Arbeidspartij en Likoed die de dienst uitmaakten, nu draait het vooral om Kadima en de Arbeidspartij. Likoed is thans de derde partij in de Knesset (na Kadima, Arbeidspartij, en samen met Shas).

  Verkiezingen 2009

Zie Israëlische parlementsverkiezingen 2009 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de peilingen ging Likoed - opnieuw aangevoerd door Netanyahu - aan kop. Na de verkiezingen bleek Kadima Likoed met één zetel te zijn voorgebleven maar wel had Likoed een monsterzege van vijftien zetels behaald. Likoed had deze winst te danken aan de verrechtsing die in de Israëlische politiek was opgetreden, veroorzaakt door de toegenomen spanningen met de Palestijnen uit vooral de Gazastrook, uitmondend in de Israëlische inval begin 2009 in dat gebied. Om al deze redenen leek het president Shimon Peres beter om Netanyahu met de formatie te belasten en niet Tzipi Livni van Kadima, een unicum in de Israëlische politiek omdat tot dan toe nog nooit de grootste partij als eerste was gepasseerd voor de formatieopdracht.

Netanyahu mikt op een regering van nationale eenheid maar Livni wil niet in een regering onder zijn leiding zitten en de Arbeidspartij kiest vanwege haar forse verlies waarschijnlijk voor de oppositie. Zodoende zal hij ter rechterzijde coalitiegenoten moeten vinden, zoals de rechts-nationalistische Jisrael Beeténoe en de religieus-rechtse Shas. De mogelijkheden daartoe zijn aanwezig omdat het rechtse blok de winnaar van de verkiezingen is en daardoor nu 65 van de 120 zetels in de Knesset inneemt. Likoed staat gereserveerd tegenover de oprichting van een zelfstandige Palestijnse staat.^[2]

  Leiders

• Menachem Begin: 1973-1982
• Yitzhak Shamir: 1983-1992
• Benjamin Netanyahu: 1993-1999
• Ariel Sharon: 1999-2005
• Benjamin Netanyahu: 2005-heden

  Zetelverdeling

Zetelverdeling periode 1973-heden

  Externe links

• Likoed
• Likoed Nederland

Israëlische politieke partijen
Israëlische politieke partijen in de Knesset Kadima · Likoed · Jisrael Beeténoe · Arbeidspartij · Shas · Verenigd Thora-jodendom · Ra'am-Ta'al · Nationale Unie · Hadash · De Nieuwe Beweging-Meretz · Het Joodse Huis · Balad Israëlische politieke partijen buiten de Knesset Ale Jarok · Gil · Hatenoe'a HaJeroeka · Nationaal-Religieuze Partij · Meemad · Tzomet