Marc ridder Waelkens (Waregem, 12 april 1948) is een Belgische archeoloog en professor aan de Katholieke Universiteit Leuven.

  Levensloop

Waelkens werd licentiaat kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Gent en kreeg er de Schaepdrijversprijs voor beste scriptie. In 1976 promoveerde hij tot doctor in de kunstgeschiedenis.

Hij ging doceren aan de KULeuven, waar hij in 1986 gewoon hoogleraar werd en voorzitter werd van het departement archeologie, kunstgeschiedenis en musicologie.

Sinds meer dan 30 jaar is hij betrokken bij opgravingen in Turkije (Sagalassos), Griekenland, Syrië en Italië.

Hij is ook:

• Gasthoogleraar aan de Faculteit architectuur van de Universiteit in Turijn (1989)
• Lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten
• Medestichter en vicevoorzitter van ASMOSIA (Association for the Study of Marble and Other Stones used in Antiquity)
• Lid van het kernbestuur van het Europese project EPOCH.

  Sagalassos

In 1986 ving een uitvoerige prospectie aan op de hellingen van het Aglasungebergte waarop zich de ruïnes van oude Turkse stad Sagalassos uitstrekken. Met de sinds 1990 aangevatte systematische oudheidkundige opgraving van de site betiteld als het Sagalassos Archeological Research Project verwierf professor Marc Waelkens en zijn ploeg medewerkers internationale bekendheid en erkenning. De grootschaligheid van de opzet omvattende een 1800 vierkante kilometer groot territorium, de lange duur van de opgraving, de multidisciplinaire aanpak en de aanwending van moderne, innoverende en creatieve onderzoeks- en restauratiemethodes maakt deze onderneming tot iets bijzonders. Ter plaatse zet men wetenschappers uit verschillende disciplines in zoals archeologie, cartografie, geologie, geomorfologie, archeozoölogie, antropologie, paleobotanie, palynologie, etnologie en architectuur.

Het eerste bezoek aan Sagalassos haalde mijn leven overhoop en lag aan de basis van alle 'gelukkige' en 'tragische' ogenblikken die ik sindsdien heb beleefd. Die laatste werden gecompenseerd door de vele magische momenten, zoals toen een arend, amper twee meter voor onze minibus, ons tot vlak voor Aglasun begeleidde. Het was alsof we reden onder de bescherming van Zeus zelf. Of neem die valavond, toen ik het intacte hoofd van de 'kleinere' Dionysos uit het Antonijnse Nymphaeum omdraaide en de god mij glimlachend aanstaarde. Hij leek dankbaar dat hij na veertien eeuwen weer het daglicht zag. — Marc Waelkens

Het oudheidkundig bodemonderzoek van de Turkse stad Sagalassos mag dan ook als het levenswerk van professor Waelkens aangezien worden. Sagalassos is een archeologisch lusthof omdat de site relatief ongeschonden bleef door de metersdikke aanwezige laag sediment en de geïsoleerde ligging die plundering voorkwam.

Tijdens opgravingen in 2007 kwamen fragmenten van een kolossaal groot beeld van keizer Hadrianus aan de oppervlakte. Het werd in de zomer van 2008 tentoongesteld in het British Museum in de tentoonstelling Hadrian, Empire and Conflict. Het hoofd en de voeten van het beeld meten 0,80 m. Het volledige beeld mat in het totaal 5 m.

  Publicaties

• (samen met John Devreker e.a.), Les fouilles de la Rijksuniversiteit te Gent à Pessinonte, 1967-1973, Brugge, 1984 (Dissertationes archaeologicae Gandenses)
• Eeuwige steen: van Nijl tot Rijn: groeven en prefabricatie, Brussel, 1990, in: Catalogus tentoonstelling te Brussel (Passage 44) van 12 oktober 1990 tot 2 december 1990
• (samen met J. Poblome), Sagalassos 2: report on the third excavation campaign of 1992, Leuven, 1993
• Ontdekking van het verloren Sagalassos, Leuven, 2002
• Sagalassos-jaarboek 2008: het kristallen jubileum van twintig jaar opgravingen, Leuven, 2009

  Eerbetuigingen

• Solvayprijs voor de humane wetenschappen (2000)
• Grote Prijs voor Staatsverdienste van Turkije
• Waelkens is ereburger van de stad Waregem (2006).
• Hij werd in 2008 in de Belgische adelstand verheven, met de persoonlijke titel van ridder.

  Bibliografie

• Marc Waelkens, Ontdekking van het verloren Sagalassos, Leuven, 2002.
• Marc Waelkens, Sagalassos-jaarboek 2008: het kristallen jubileum van twintig jaar opgravingen, Leuven, 2009.
• Marc Waelkens & Jeroen Poblome, Sagalassos. Droomstad in de bergen, Openbaar Kunstbezit Vlaanderen & Die Keure, Peter Wouters (v.u.), Tongeren, 2011.

  Externe link

• Site van het Sagalassos Archeological Research Project
• City in the Clouds, de opgravingen van Sagalassos