Politiek in Zuid-Afrika Dit artikel maakt deel uit van de serie: Politiek in Zuid-Afrika

Regering van Zuid-Afrika President Jacob Zuma Vicepresident Kgalema Motlanthe Ministers van Binnenlandse Zaken Ministers van Buitenlandse Zaken Ministers van Defensie Parlement van Zuid-Afrika Nationale Raad van Provincies Nationale Vergadering Verkiezingen 2009 2004 Provincies van Zuid-Afrika Apartheid

Portaal   Politiek Portaal   Zuid-Afrika

De Nasionale Party (NP) (Nederlands:Nationale Partij Engels:National Party) was een conservatieve Zuid-Afrikaanse politieke partij die in november 1913 werd opgericht door de Afrikaner James Barry Munnik Hertzog. De NP gold als tegenwicht voor de Suid-Afrikaanse Party van generaal Jan Christian Smuts die nauw samenwerkte met het Britse imperium en verzoening tussen Boer en Brit nastreefde.

In 1924 vormde Hertzog een kabinet met de (overwegend Britse) Labour Party. In 1934 fuseerde de NP van Hertzog met de SAP van Smuts tot de Verenigde Party. Een groep radicale Afrikaners (onder wie Daniel François Malan) binnen de NP ging niet mee met de fusie en richtte de "Gesuiwerde" Nasionale Party ("Gezuiverde" Nationale Partij) op. Deze GNP verzette zich tegen de samenwerking van Smuts en Hertzog met de Britten. In 1939 brak Hertzog met Smuts omdat de laatste een voorstander was van een oorlogsverklaring aan de asmogendheden, terwijl Hertzog neutraal wilde blijven.

In 1941 richtte Hertzog de Herenigde Nasionale Party op, waarvan ook de GNP deel uitmaakte. De HNP nam een programma aan met de invoer van apartheid en verbreking van de banden met Groot-Brittannië als hoofdthema's. In 1948 won de HNP de verkiezingen en werd Daniel François Malan minister-president in een coalitieregering van de HNP en de Afrikanerparty. In 1953 fuseerde de HNP met de Afrikanerparty en nam de oude naam "Nasionale Party" weer aan. Tot 1994 droeg deze partij de regeringsverantwoordelijkheid en was verantwoordelijk voor de invoer van de apartheid.

In de jaren '60 waren er voortdurend spanningen tussen de gematigde en de extreem-rechtse vleugel van de partij. Dit leidde uiteindelijk tot de overwinning van de gematigde vleugel van Pieter Willem Botha. In 1969 trad een kleine groep onder leiding van Jaap Marais uit de NP en stichtte de Herstigte Nasionale Party, een extreem-rechtse partij. Ingrijpender was de scheuring van 1982, toen ex-minister Andries Treurnicht, partijleider in Transvaal, met zijn aanhang uittrad en de Konserwatiewe Party stichtte. Dit gebeurde uit verzet tegen een voorgenomen afzwakking van de apartheidspolitiek door het toekennen van beperkte politieke rechten aan kleurlingen en Indiërs.

In 1989 kwam Frederik Willem de Klerk aan de macht, die (geheime) besprekingen met Nelson Mandela en andere ANC-leiders begon. Dit resulteerde in de afschaffing van apartheid en de installatie van een democratisch bewind onder Mandela (1994).

Medio 2004 is de (gematigde vleugel van de) NP opgegaan in het ANC van president Thabo Mbeki.

  Zie ook

• Daniel François Malan
• Johannes Strijdom
• Verenigde Party
• Nasionale Party van Suidwes-Afrika