Słownik geograficzny Królestwa Polskiego
Z Wikipedii
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich - piętnastotomowe dzieło wydane w końcu XIX wieku w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego - redaktora Wędrowca, magistra nauk fizyczno-matematycznych b. Szkoły Głównej Warszawskiej; Bronisława Chlebowskiego - magistra nauk filologiczno-historycznych b. Szkoły Głównej Warszawskiej oraz Władysława Walewskiego - ziemianina, kandydata nauk dyplomatycznych uniwersytetu dorpackiego. Praca została opublikowana w dużym stopniu dzięki funduszom Witolda Zglenickiego uzyskanych za pośrednictwem Kasy Mianowskiego. Poszczególne tomy ukazywały się w latach 1880-1902 i były dostępne za prenumeratą, pod postacią szczupłych zeszytów, których kilkanaście składało się na każdy tom.
Dzieło to, wydane pod tytułem pozwalającym uniknąć represji cenzury carskiej, stanowi opis prawie wszystkich miejscowości i innych toponimów z terenów które obejmowała pierwsza Rzeczpospolita. W ten sposób hasła obejmują zarówno regiony, miasta, wsie i osady, lecz także rzeki i jeziora, szczyty górskie. Zakresem geograficznym Słownika jest Królestwo Polskie (Kongresówka); ale również rosyjskie gubernie nadbałtycke oraz zachodne i część południowych; ziemie Prus Zachodnich i Wschodnich; Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Śląska pruskiego i austriackiego, Galicji, Moraw, słowackich części Węgier i Bukowiny. Hasła zawierają położenie geograficzne i administracyjne, dane statystyczno-demograficzne (w tym często wyznaniowe) oraz wiele informacji o szkołach, przemyśle i handlu, transporcie, rolnictwie. Często wiedza ta jest wzbogacona o krótki rys historyczny, nazwiska kolejnych właścicieli i urzędników (państwowych, samorządowych i wyznaniowych) lub znanych mieszkańców. Całość jest wzbogacona o cenną bibliografię.
Już z chwilą wydania dzieło to stanowiło wyjątkowo cenny - na skalę światową - przykład pracy encyklopedycznej. Z czasem jednak ogrom pracy redaktorskiej i wydawniczej został coraz bardziej doceniany. W 1977 roku nakładem Wydawnictw Artystycznych i Filmowych wydano, wykonany techniką fotoofsetową reprint w limitowanej, numerowanej serii 800 egzemplarzy. Dziś Słownik jest jednym z głównych źródeł do prac nad XIX wiekiem dla wielu nauk, takich jak geografia historyczna, genealogia, kulturoznawstwo, etnologia. Wiele wydawnictw kartograficznych po 1989 roku odwoływało się do Słownika dla ustalenia kresowych nazw mniejszych miejscowości. Stąd i dziś wydawane są nowe indeksy do tego dzieła oraz nowe edycje całości pod postacią reprintu lub CD-ROM.
Opis bibliograficzny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, wyd. pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, J. Krzywickiego i W. Walewskiego, t. 1-15, Warszawa 1880-1902: t. I - 1880, t. II - 1881, t. III - 1882, t. IV - 1883, t. V - 1884, t. VI - 1885, t. VII - 1886, t. VIII - 1887, t. IX - 1888, t. X - 1889, t. XI - 1890, t. XII - 1892, t. XIII - 1893, t. XIV - 1895, t. XV (supl.) - 1900, t. XVI (supl.) - 1902.
Linki zewnętrzne
- Słownik w wersji elektronicznej w formacie Djvu
- Słownik w wersji elektronicznej w formacie Djvu (z OCR)
Kategorie: Geografia historyczna Polski • Encyklopedie
Boggle