Reliëfkaart Nederland met provinciegrenzen (3000 pixels breed)

De geografie van Nederland geeft een geografisch en topografisch overzicht van Nederland weer. Het betreft hier het 'Europese' deel van Nederland. Sinds 2010 maken ook drie Caribische eilanden (de BES-eilanden) staatkundig deel uit van Nederland.

  Algemeen

  Nederland boven NAP

Nederland is in zijn fysieke verschijningsvorm in hoofdzaak door twee factoren bepaald. De eerste betreft de ligging. Zoals de naam van het land al aangeeft, is Nederland laag, zelfs extreem laag gelegen. Ongeveer 25 % van het land^[1], waaronder grote delen van het dichtbevolkte en economisch belangrijke westen, ligt beneden de waterspiegel N.A.P.. Nederland ligt in van delta van drie grote rivieren, de Rijn, de Maas en de Schelde, waarnaast de IJssel, hoewel een noordwaartse zijrivier van de Rijn, als vierde grote rivier mag gelden. Deze ligging heeft het land ook grote economische voordelen gebracht. Handel en verkeer, met name met het Duitse achterland, hadden zich niet zo voorspoedig kunnen ontwikkelen zonder deze situatie. De groei en bloei van wereldhavens als eerst die van Amsterdam en vervolgens die van Rotterdam, is er mede door verklaarbaar, zoals ook de ligging aan de Noordzee Nederland gedurende de eeuwen een belangrijk logistiek voordeel heeft geboden en zijn rol als koopvarende en maritieme natie sterk heeft bepaald.

De tweede factor is de dichtheid van zijn bevolking. Nederland hoort tot de dichtstbevolkte landen van Europa. Dit heeft grote gevolgen voor het gebruik van de ruimte. Het land bezit geen grote metropool, maar in de westelijke provincies zijn de vier grootste steden geconcentreerd. Daartussen en daaromheen ligt een kransvormige ring van middelgrote plaatsen, die tezamen de zogeheten Randstad vormen. Ongeveer 40% van de landelijke bevolking is hier op een klein oppervlak geconcentreerd, rond een betrekkelijk open ruimte, het zogeheten Groene Hart. Men zou kunnen stellen dat de randstad een 'gespreide metropool' vormt. Deze situatie heeft voor- en nadelen, maar de nadelen beginnen steeds zwaarder te wegen. Het wegennet is overbelast en verkeerscongesties doen zich dagelijks voor. De verstedelijking van het land beperkt zich overigens niet tot het westen. Ook in de zuidelijke en oostelijke provincies bevinden zich stedenrijen, stedelijke regio's en stedelijke knooppunten. Afhankelijk van de definitie reiken deze agglomeraties van ruim 100.000 tot zo'n 500.000 inwoners.

  Grenzen

Zie Rijksgrens van Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nederland wordt begrensd door de Noordzee, Duitsland en België. De lengte van de landsgrens bedraagt 1027 km en de kustlijn is 451 km lang.

Sinds het Caribische eiland Sint-Eustatius staatkundig deel uitmaakt van Nederland grenst ook het land Saint Kitts en Nevis aan Nederland. De territoriale wateren van Saint Kitts en Nevis grenzen aan die van Sint-Eustatius. Verder grenst binnen het Koninkrijk der Nederlanden de Nederlandse territoriale zee (rond Saba en Bonaire) aan die van de landen Sint Maarten en Curaçao.

  Provincies

Zie Provincies van Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In onderstaande grafiek staan de 12 provincies op volgorde van aantal inwoners gesorteerd. Klik op de provincie naam voor details van die provincie.

  Verstedelijking

  Verstedelijking en gemeenten in Nederland, 2012 (3659 pixels breed)

  Stedelijke gebieden

1. Randstad
2. Rotterdam-Rijnmond
3. Regionaal Orgaan Amsterdam (ROA)
4. Bestuur Regio Utrecht (BRU)
5. Brabantse Stedenrij
6. Parkstad Limburg
7. Knooppunt Arnhem-Nijmegen (KAN)
8. Regio Twente
9. Regiovisie Groningen-Assen
10. Breda-Tilburg
11. Samenwerkingsverband Regio Eindhoven
12. Waalboss
13. Brabantse Buitensteden en Woensdrecht

  Grootste agglomeraties^[2]

  Grootste gemeenten

Dit zijn alleen de gemeenten met meer dan 100.000 inwoners.

Zie ook de lijst van grootste gemeenten in Nederland

  Steden, dorpen en buurtschappen per provincie

Flevoland Friesland Drenthe Gelderland Groningen Limburg Noord-Brabant Noord-Holland Overijssel Utrecht Zeeland Zuid-Holland   Landschap Nederland is landschappelijk in te delen in een laag gedeelte, bestaande uit (soms met veen overdekte) zeekleigebieden, in het westen en noorden, en een hoog gedeelte, bestaande uit zand- en lössgebieden in het oosten en zuiden. Tot laag-Nederland kunnen ook de rivierkleigebieden in midden-Nederland worden gerekend. Laagste punt: gemeente Zuidplas (Zuid-Holland) -6.76 m. Hoogste punt: Vaalserberg 322,7 m. (Limburg). Het hoogste punt op Nederlands grondgebied is Mount Scenery op Saba (877 m) Natuurlijke rijkdommen: aardgas, aardolie, vruchtbaar land. Landgebruik: Bouw- en weiland: 25%, permanente bebouwing: 3%, permanente beweiding: 25%, bossen en bosgronden: 8%, overig: ca. 39% (1996). Geïrrigeerd land: ca. 6000 km² (1996). Rivieren: Drie grote Europese rivieren (Rijn, Maas en Schelde) monden uit in Nederland. Andere grote rivieren zijn de Waal en de IJssel, beide aftakkingen van de Rijn. Natuurlijke bedreiging: overstroming door zee en rivieren. Nationale parken: Lijst van nationale parken in Nederland   Heuvelgebieden Dinkelland- Hondsrug - Montferland - Rijk van Nijmegen - Sallandse Heuvelrug - Utrechtse Heuvelrug - Veluwe - Zoomland - Zuid-Limburg   Streekgebieden Achterhoek - Betuwe - Bollenstreek - Eemland - Gelderse Vallei - Het Gooi - Groene Hart - De Peel - Twente - Westerwolde - West-Friesland - Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden -Zeeuws-Vlaanderen - Zuid-Limburg - Kempen - Salland- Kop van Overijssel - Zuidwest-Friesland (Westergo)   Eilanden   Waddeneilanden Texel - Vlieland - Terschelling - Ameland - Schiermonnikoog - Rottumeroog - Rottumerplaat daarnaast maken de Caribische eilanden Bonaire, Saba en Sint-Eustatius staatkundig deel uit van Nederland.   Inpolderingen Zie ook de artikelen over droogmakerijen en polders Grote delen van Nederland zijn ingepolderd en in het buitenland staat Nederland hier ook om bekend. Zo geldt er de buitenlandse uitspraak; God schiep de Aarde, maar de Nederlanders schiepen Nederland.   Nederland vanuit de ruimte Belangrijke droogmakerijen in Nederland zijn: 1597: Zijpe 1610: Wieringerwaard 1612: Beemster 1614: Zoetermeerse Meerpolder 1622: Purmer - Wijdewormer 1629: Watergraafsmeer 1631: Heerhugowaard 1635: Schermer 1840: Zuidplaspolder 1852: Haarlemmermeer 1874: Prins Alexanderpolder 1876: IJpolders 1930: Wieringermeer 1942: Noordoostpolder 1957: Oostelijk Flevoland 1968: Zuidelijk Flevoland Ook de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden zijn grotendeels ingepolderd.   Rivieren Zie Lijst van rivieren in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Amstel - Bergsche Maas - Dintel - Eem - Gouwe - Hollandsche IJssel - IJ - IJssel - Lek - Maas - Merwede - Nieuwe Maas - Noord - Oude Maas - Reitdiep - Rijn - Roer - Overijsselse Vecht - Utrechtse Vecht - Waal   Kanalen Zie kanaal (watergang) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Amsterdam-Rijnkanaal - Calandkanaal - Kanaal van Gent naar Terneuzen - Nieuwe Waterweg - Noordzeekanaal - Prinses Margrietkanaal - Schelde-Rijnkanaal - Twentekanaal - Valleikanaal - Van Harinxmakanaal - Van Starkenborghkanaal - Wilhelminakanaal - Zuid-Willemsvaart - Kanaal door Zuid-Beveland - Kanaal door Walcheren - Julianakanaal   Meren en andere wateren Zie meer (water) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Biesbosch - Dollard - Eemmeer - Eems - Friese meren - Gooimeer - Grevelingenmeer - Haringvliet - Hollands Diep - IJsselmeer - Ketelmeer - Lauwersmeer - Loosdrechtse plassen - Maasplassen - Markermeer - Noordzee - Oosterschelde - Reeuwijkse plassen - Veerse Meer - Veluwemeer - Vinkeveense plassen - Waddenzee - Westerschelde - Wolderwijd - Zwarte Meer   Verdere statistieken Hieronder staat een tabel met informatie over de geografie van Nederland[bron?]. Locatie: Westelijk Europa, grenzend aan de Noordzee, buurland van België en Duitsland, ten westen van de Noordzee ligt Engeland, en ten noorden ligt Noorwegen. Geografische coördinaten: 52 NB, 5 OL Oppervlakte: Totaal: 41.528 km² land: 33.881 km² water: 7645 km² Vergelijkbaar gebied: iets groter dan Zwitserland Klimaat: Gematigd Zeeklimaat met koele zomers en zachte winters. Terrein: Voor het grootste deel uit laaggelegen, vlak kustland en op de zee gewonnen polders; in het zuidoosten is het heuvelachtig Uitersten Laagste punt: Zuidplaspolder bij Nieuwerkerk aan den IJssel, gemeente Zuidplas, (Zuid-Holland) -6.74 m Hoogste punt: Vaalserberg Natuurlijke rijkdommen: aardgas, aardolie,zeezout,zout, vruchtbaar land Landgebruik: Bouw- en weiland: 25%, permanente bebouwing: 3%, permanente beweiding: 25%, bossen en bosgronden: 8%, overig: ca. 39% (1996) Geïrrigeerd land: ca. 6000 km² (1996) Natuurlijke gevaren: Overstroming door zee en rivieren Rivieren: Drie grote Europese rivieren (Rijn, Maas en Schelde) monden uit in Nederland. Andere grote rivieren zijn de Waal en de IJssel, beide aftakkingen van de Rijn Aardrijkskunde - noot: na Monaco en Malta het dichtstbevolkte land van Europa en een van de dichtstbevolkte landen ter wereld Bronnen ↑ wereldomroep.nl: Onvoorbereid op een ramp ↑ Grootstedelijke agglomeraties ↑ CBS statline, Bevolkingsontwikkeling; regio per maand, februari 2011 Meer informatie over Nederland Bevolking · Communicatie · Defensie · Economie · Geografie · Geschiedenis · Politiek en overheid · Vervoer Mediabestanden Zie de categorie Geography of the Netherlands van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.