» 
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese
Arabic Bulgarian Chinese Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French German Greek Hebrew Hindi Hungarian Icelandic Indonesian Italian Japanese Korean Latvian Lithuanian Malagasy Norwegian Persian Polish Portuguese Romanian Russian Serbian Slovak Slovenian Spanish Swedish Thai Turkish Vietnamese

definition - rak szyjki macicy

definition of Wikipedia

   Advertizing ▼

Wikipedia

Rak szyjki macicy

Z Wikipedia

Skocz do: nawigacji, szukaj
Nowotwór złośliwy szyjki macicy
carcinoma cervicis uteri
ICD-10
C53
C53.0 Błona śluzowa szyjki macicy
C53.1 Błona zewnętrzna szyjki macicy
C53.8 Zmiana przekraczająca granicę szyjki macicy
C53.9 Szyjka macicy, nieokreślona
Obraz histopatologiczny carcinoma in situ (stopień 0), barwienie hematoksyliną-eozyną

Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach[1]. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy[2][3].

Spis treści

Epidemiologia

Na rozwój raka szyjki macicy wpływa wiele różnych czynników. Istnieje wyraźny związek między aktywnością seksualną kobiety a ryzykiem powstania stanu przedrakowego lub raka szyjki macicy.

Wcześnie rozpoczęte współżycie seksualne i zmiany partnerów ułatwiają infekcje wirusem karcinogennym, przenoszonym drogą płciową. W wielu przypadkach jest on właśnie odpowiedzialny za raka szyjki macicy. Niekontrolowany i wielopartnerski seks zwiększa zagrożenie tą chorobą. Częściej występuje ona u prostytutek niż u mężatek. U dziewic w ogóle się jej nie stwierdza. Z reguły ujawnia się w odległym czasie od stosunku seksualnego, podczas którego kobieta została zarażona.

Etiologia i patogeneza

Zidentyfikowano następujące czynniki ryzyka raka szyjki macicy:

Objawy i przebieg

Większość kobiet ze zmianami przedrakowymi – CIN/SIL nie ma charakterystycznych objawów; jedyne występujące objawy mogą być związane z zapaleniem szyjki macicy (cervicitis). Rak szyjki na podłożu zmian przedrakowych rozwija się przeciętnie od 3 do 10 lat[6]

Objawy zgłaszane przez chore są niespecyficzne:

  • krwiste upławy o nieprzyjemnym zapachu
  • krwawienia międzymiesiączkowe
  • krwawienia kontaktowe, po stosunku
  • bóle podbrzusza
  • bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej.

Nowotwór szerzy się lokalnie przez naciekanie sąsiadujących tkanek i narządów. Nacieka przymacicze i ścianę miednicy małej; bezpośredni ucisk guza na moczowody może prowadzić do ich niedrożności skutkującej wodonerczem, roponerczem, odmiedniczkowym zapaleniem nerek i mocznicą. Naciekanie odbytnicy prowadzi do wytworzenia przetoki. Rak może też naciekać ścianę pęcherza moczowego oraz pochwę, rzadziej trzon macicy. Często przerzutuje drogą naczyń chłonnych do węzłów chłonnych: okołoszyjkowych, biodrowych zewnętrznych, biodrowych wspólnych, okołoaortalnych, pachwinowych, ale także do szyjnych; przerzuty drogą chłonną następują stosunkowo wcześnie. Rzadziej i później nowotwór przerzutuje drogą naczyń krwionośnych, przede wszystkim do płuc i kości.

Rak płaskonabłonkowy (w dolnej części zdjęcia), który zamknął kanał szyjki macicy i naciekł dolną część macicy. W macicy obecny jest również mięśniak gładkokomórkowy

Obraz histologiczny

Neoplazja śródnabłonkowa z koilocytozą
Neoplazja śródnabłonkowa II stopnia (CIN II)
Neoplazja śródnabłonkowa III stopnia (CIN III)

Najczęstszym typem histologicznym raka szyjki macicy jest rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale cervicis uteri). Drugim co do częstości występowania jest gruczolakorak szyjki macicy (adenocarcinoma cervicis uteri), występujący w kilku odmianach (adenocarcinoma mucisnosum endocervicale, adenocarcinoma endometrioides, adenocarcinoma clarocellulare, carcinoma adenosquamosum)[9].

Niewielką część raków szyjki stanowią guzy o zróżnicowaniu neuroendokrynnym (rak drobnokomórkowy). Nowotwory złośliwe pochodzenia nienabłonkowego (nie będące rakami) są bardzo rzadkie w szyjce. Spośród nich spotyka się przede wszystkim mięśniakomięsaka prążkowanokomórkowego zarodkowego (rhabdomyosarcoma embryonale, sarcoma botryoides), guz mieszany złośliwy (tumor mixtus malignus) i chłoniaki złośliwe z komórek B.

Histologicznie CIN manifestuje się zaburzeniem różnicowania komórek nabłonka wielowarstwowego płaskiego, zmianą morfologii pojedynczych komórek i zaburzeniem budowy architektonicznej całego nabłonka. Komórki prawidłowego nabłonka mają okrągłe, równe jądra o drobnoziarnistej chromatynie rozproszonej regularnie. W nabłonku z cechami neoplazji śródnabłonkowej (CIN) stwierdza się cechy atypii: powiększenie jąder komórkowych, ich hiperchromazję, polimorfizm kształtu, wielkości oraz zabarwienia. Częste są komórki dwu- i wielojądrowe. Organizacja nabłonka jest zaburzona. W miarę nasilenia zmian morfologicznych wzrasta stopień CIN jaki przypisuje się tym zmianom. Ponadto, w komórkach nabłonka zainfekowanego wirusem brodawczaka stwierdza się koilocyty – komórki z dużą jasną wodniczką, silnie zaznaczoną hiperchromazją i charakterystycznym, "pomarszczonym" obrysem. W zainfekowanym HPV nabłonku występuje parakeratoza, a granice międzykomórkowe są wyraźnie widoczne i pogrubiałe. Komórki nabłonka z cechami CIN często "tapetują" cewki gruczołowe, co należy w ocenie histologicznej różnicować z naciekaniem podścieliska.

CIN pojawia się najczęściej w tak zwanej strefie transformacji na przedniej wardze szyjki macicy, szerząc się następnie w dwóch kierunkach: w głąb kanału szyjki macicy i na boki, podminowując nabłonek gruczołowy szyjki.


CIN ICIN IICIN III
Proliferacja niedojrzałych komórek ograniczona do dolnej 1/3 nabłonka
Zachowana polarność komórek we wszystkich warstwach
Nieliczne mitozy u podstawy nabłonka
Niewielki polimorfizm jąder komórkowych
Może być obecna koilocytoza
Proliferacja niedojrzałych komórek ograniczona do dolnych 2/3 nabłonka
Komórki warstw powierzchownych wykazują cechy dojrzewania
obecny polimorfizm jąder komórkowych
Niedojrzałe komórki na całej wysokości nabłonka
Nabłonek pogrubiały, wzrost komórkowości
Całkowicie zaburzona architektura nabłonka
Liczne, często patologiczne mitozy
Nierzadko wybitny polimorfizm jąder komórkowych

W klasyfikacji Bethesda obraz cytologiczny klasyfikuje się jako:

  • prawidłowy
  • LSIL (ang. low-grade squamous epithelial lesion) – śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne małego stopnia – odpowiednik CIN I
  • HSIL (ang. high-grade squamous epithelial lesion) – śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne dużego stopnia – odpowiednik CIN II i CIN III

Poza tym, według najnowszych wytycznych z 2001 roku, wprowadzono określenia dla tych komórek rozmazu, które wykazują cechy morfologiczne nie pozwalające ich zakwalifikować do LSIL czy HSIL; są to ASC (ang. atypical squamous cells), podzielone na podkategorie ASC-US (ang. atypical squamous cells of undetermined significance) i ASC-H (ang. atypical squamous cells – cannot exclude HSIL).

Wzór protokołu oceny cytologicznej rozmazu według wytycznych Bethesda 2001

ATyp preparatu cytologicznegoKonwencjonalny rozmaz cytologiczny albo preparat wykonany inną techniką (np. ThinPrep)
BJakość rozmazu
BIRozmaz nadaje się do oceny cytologicznej (obecność lub brak komórek kanałowych szyjki macicy, obecność komórek zapalnych, obecność erytrocytów, inne)
BIIRozmaz nie nadaje się do oceny cytologicznej (nie wykonano procedury technicznej albo preparat opracowany technicznie i oceniony, ale: ubogokomórkowy, zbyt podsuszony, źle utrwalony, nieczytelny z powodu licznych komórek zapalnych, erytrocytów, z innych powodów)
COgólna charakterystyka rozmazu
CINie stwierdza się cech śródnabłonkowej neoplazji (CIN) ani raka
CIIObraz cytologiczny jest nieprawidłowy (zobacz interpretacja/ wynik)
CIIIInne cechy (np. komórki endometrialne u kobiet ≥ 40 roku życia; zobacz interpretacja/ wynik)
DOcena za pomocą urządzeń automatycznych
EBadania dodatkowe
FInterpretacja/ wynik
FINie stwierdza się cech śródnabłonkowej neoplazji ani raka

a) czynniki infekcyjne

  • Trichomonas vaginalis
  • grzyby, morfologicznie odpowiadające Candida
  • zmiany flory bakteryjnej
  • bakterie morfologicznie odpowiadające Actinomyces
  • zmiany cytologiczne odpowiadające Chlamydia
  • zmiany cytologiczne odpowiadające HSV

b) inne zmiany nienowotworowe

c) komórki gruczołowe po histerektomii

d) atrofia

FIIInne zmiany
Obecność komórek endometrialnych w rozmazie u kobiet ≥ 40 roku życia
FIIINieprawidłowe komórki nabłonkowe

a) komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego

  • nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego
    • o nieokreślonym znaczeniu (ASC-US)
    • nie można wykluczyć HSIL (ASC-H)
  • zmiana środpłaskonabłonkowa małego stopnia (LSIL) (w tym: HPV/CIN I)
  • zmiana śródpłaskonabłonkowa dużego stopnia (HSIL) (w tym: CIS/ CIN II/ CIN III)
    • z cechami budzącymi podejrzenie inwazji
  • rak płaskonabłonkowy

b) komórki gruczołowe

  • nieprawidłowe (atypowe)
    • komórki endocerwikalne
    • komórki endometrialne
    • komórki gruczołowe
  • nieprawidłowe (atypowe)
    • komórki endocerwikalne prawdopodobnie nowotworowe
    • komórki gruczołowe prawdopodobnie nowotworowe
  • gruczolakorak endocerwikalny in situ
  • gruczolakorak
    • endocerwikalny
    • endometrialny
    • pozamaciczny
    • bliżej nieokreślony (NOS, not otherwise specified)
FIVInne nowotwory złośliwe
GWyjaśnienia i sugestie

Rozpoznanie

Żeby skutecznie leczyć pacjentkę z rakiem szyjki macicy, powinna ona trafić do lekarza we wczesnym stadium rozwoju choroby. Objawy nowotworu występują jednak późno, a jeśli nawet pojawią się wcześnie, zwykle są skąpe. Dlatego Unia Europejska proponuje, aby u wszystkich kobiet od 30 roku życia wykonywane były przesiewowe badania cytologiczne przynajmniej raz w roku. Zaleca się, by lekarz pierwszego kontaktu pytał pacjentkę podczas wywiadu chorobowego o ostatnią wizytę u ginekologa oraz wynik badania cytologicznego.

Drugi istotny element rozpoznania to szybkie ustalenie ostatecznego rozpoznania u osoby podejrzanej o nowotwór szyjki macicy (z oceną stopnia jego zaawansowania) i umożliwienie jej optymalnego leczenia. Podstawą diagnostyki jest pełne badanie lekarskie oraz badanie ginekologiczne per vaginam i per rectum, badanie cytologiczne, kolposkopowe, a także pobranie wycinka do badania histopatologicznego, dającego podstawę do ostatecznego rozpoznania i rozpoczęcia leczenia. Do ustalenia stopnia zaawansowania choroby, wg klasyfikacji opracowanej przez Międzynarodową Federację Położników i Ginekologów (FIGO) w Montrealu w 1994 roku, służą dodatkowo podstawowe badania morfologii krwi i moczu, USG przezpochwowe i jamy brzusznej, cystoskopia, proktoskopia lub rektosigmoidoskopia, RTG klatki piersiowej, RTG kości oraz badanie materiałów ze zmian w odbytnicy i pęcherzu moczowym. Pozostałe metody, w tym tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny, według zaleceń Polskiej Unii Onkologii nie stanowią podstawy dla zmiany stopnia zaawansowania klinicznego raka szyjki macicy.

Rokowanie

W ocenie szans wyleczenia istnieją czynniki rokownicze szczególnie użyteczne w identyfikowaniu i wyodrębnianiu chorych z tzw. niskim i wysokim ryzykiem zagrożenia.

Do takich parametrów mających wpływ na rokowanie i na wybór metody leczenia można zaliczyć:

  • stan chorej osoby,
  • stopień klinicznego zaawansowania raka,
  • stan guza – jego masa i postać histologiczna,
  • stan węzłów chłonnych,
  • poziom wiedzy medycznej i możliwości techniczne ośrodka onkologicznego.

Stopnie klinicznego zaawansowania

StadiumOpis
0Neoplazja śródnabłonkowa dużego stopnia (CIN III)
IRak ograniczony do szyjki
IAStadium przedkliniczne (rak możliwy do rozpoznania jedynie pod mikroskopem)
IA-1Głębokość nacieku do 3 mm, średnica zmiany do 7 mm
IA-2Głębokość nacieku 3-5 mm, średnica zmiany do 7 mm
IBRak z inwazją większą niż IA-2 (makroskopowo widoczny lub nie)
IB-1Klinicznie widoczna zmiana nie przekraczająca 40 mm
IB-2Klinicznie widoczna zmiana przekraczająca 40 mm
IIRak rozrastający sie poza szyjkę, ale nie naciekający dolnej 1/3 części pochwy ani ścian miednicy małej
IIARak nacieka proksymalny odcinek pochwy (górne 2/3)
IIBRak nacieka przymacicza
IIIRak dochodzi do ściany miednicy małej, nacieka 1/3 dolną część pochwy, występuje wodonercze i (lub) niewydolność nerek
IIIARak nie dochodzi do ścian miednicy małej, nacieka 1/3 dolną pochwy
IIIBRak nacieka ściany miednicy i jest przyczyną wodonercza i (lub) niewydolności nerek
IVRak szerzący się poza miednicę małą lub naciekający w badaniu histologicznym błonę śluzową pęcherza moczowego i (lub) odbytnicy
IVARak nacieka narządy miednicy małej: odbytnicę i (lub) pęcherz moczowy
IVBWystępują przerzuty odległe

Leczenie

Wybór metody leczenia zależy od klinicznego stopnia zaawansowania raka[6]. Spośród możliwości leczenia należy wymienić leczenie chirurgiczne (oszczędzające bądź zabiegi radykalne), radioterapię (brachy- lub teleterapię), chemioterapię oraz leczenie skojarzone - chirurgiczne z radioterapią, chemioradioterapia, chirurgia i chemioterapia.

Leczeniem z wyboru w stopniu 0 i Ia1 jest konizacja lub amputacja szyjki macicy. Od stopnia Ia2 do IIa (włącznie) leczeniem z wyboru jest radykalna histerektomia wg Wertheima z selektywną limfadenektomią uzupełniona o radioterapię i następczą radiochemioterapię. Leczeniem z wyboru w stopniach IIa i wyższych, ze względu na trudności z zachowaniem odpowiedniego marginesu zdrowej tkanki podczas histerektomii (nowotwór nacieka przymacicza), leczeniem z wyboru jest radiochemioterapia[6].

Od wielkości zmiany zależy wybór metody napromieniania. Gdy zmiana nie przekracza 40 mm, leczenie rozpoczyna się od brachyterapii, gdy zmiana przekracza 40 mm, początek leczenia stanowi teleterapia. W radioterapii przedoperacyjnej stosuje się przede wszystkim brachyterapię[6].

Radioterapia uzupełniająca po zabiegu operacyjnym stosowana jest z następujących wskazań[6]:

  • stwierdzenie komórek nowotworowych w węzłach wyciętych podczas operacji
  • stwierdzenie nacieku przymacicz
  • brak marginesu zdrowej tkanki przy odciętym sklepieniu pochwy
  • przerzuty do jajników i (lub) jajowodów
  • naciek trzonu macicy
  • zatory z komórek nowotworowych w naczyniach chłonnych krwionośnych
  • rozpoznanie raka anaplastycznego

Historia

Twórcą cytodiagnostyki ginekologicznej jest Georgios Papanikolaou, który już w 1928 roku na konferencji w Battle Creek w Michigan ogłosił, że można stwierdzić komórki nowotworu w wymazie cytologicznym z pochwy.[10] Odkrycie Papanicolau pozostało niedocenione do 1943 roku, gdy Papanicolau razem z Herbertem Trautem opublikował klasyczną monografię "Diagnosis of uterine cancer by the vaginal smear".[11] Określenie cervical intraepithelial neoplasia wprowadził Richart w 1972 roku[12]. Pod koniec lat 80. upowszechnił się system Bethesda oceny rozmazów cytologicznych, opublikowany po raz pierwszy w 1988, modyfikowany w 1991[13] i 2001 roku. W 2006 roku dopuszczono do użycia tetrawalentną szczepionkę przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Gardasil).

Przypisy

  1. Walboomers JM., Jacobs MV., Manos MM., Bosch FX., Kummer JA., Shah KV., Snijders PJ., Peto J., Meijer CJ., Muñoz N. Human papillomavirus is a necessary cause of invasive cervical cancer worldwide.. „J Pathol”. 189. 1, ss. 12-9 (2000). <12::AID-PATH431>3.0.CO;2-F doi:10.1002/(SICI)1096-9896(199909)189:1<12::AID-PATH431>3.0.CO;2-F. PMID 10451482. 
  2. Lowy DR., Schiller JT. Prophylactic human papillomavirus vaccines.. „J Clin Invest”. 116. 5, ss. 1167-73 (2006). doi:10.1172/JCI28607. PMID 16670757. 
  3. FDA Licenses New Vaccine for Prevention of Cervical Cancer. 2006-06-08. [dostęp 2007-12-02].
  4. 4,0 4,1 What Causes Cancer of the Cervix?. 2006-11-30. [dostęp 2007-12-02].
  5. Marrazzo JM, Koutsky LA, Kiviat NB, Kuypers JM, Stine K. Papanicolaou test screening and prevalence of genital human papillomavirus among women who have sex with women. „Am J Public Health”. 6 (91), ss. 947-52 (czerwiec 2001). PMID 11392939. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Położnictwo i ginekologia, tom 2, Grzegorz Bręborowicz, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, wyd. 1, ISBN 83-200-3082-4 s. 819-832
  7. Semen 'may fuel cervical cancer'. [dostęp 2007-12-02].
  8. Semen can worsen cervical cancer. [dostęp 2007-12-02].
  9. Jerzy Stachura, Wenancjusz Domagała: Patologia znaczy słowo o chorobie. Tom II – Patologia narządowa. Kraków: Wydawnictwo PAU, 2005. ISBN 83-88857-91-6. 
  10. Papanicolaou, GN. New Cancer Diagnosis. „Proceedings of the Third Race Betterment Conference”, ss. 528-534 (1928). 
  11. George Nicholas Papanicolaou, Herbert Traut Diagnosis of Uterine Cancer by the Vaginal Smear. New York, 1943
  12. Richart, RM. Proceedings: An assessment of the biology of cervical intraepithelial neoplasia. „Proc Natl Cancer Conf”. 7, ss. 219-222 (1972). PMID 4764902. 
  13. Oren A, Fernandes J. The Bethesda system for the reporting of cervical/vaginal cytology. „J Am Osteopath Assoc”. 91. 5, ss. 476-479 (1991). PMID 2061103. 

Linki zewnętrzne

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!

 

All translations of rak szyjki macicy


sensagent's content

  • definitions
  • synonyms
  • antonyms
  • encyclopedia

  • definicja
  • synonim

Dictionary and translator for handheld

⇨ New : sensagent is now available on your handheld

   Advertising ▼

sensagent's office

Shortkey or widget. Free.

Windows Shortkey: sensagent. Free.

Vista Widget : sensagent. Free.

Webmaster Solution

Alexandria

A windows (pop-into) of information (full-content of Sensagent) triggered by double-clicking any word on your webpage. Give contextual explanation and translation from your sites !

Try here  or   get the code

SensagentBox

With a SensagentBox, visitors to your site can access reliable information on over 5 million pages provided by Sensagent.com. Choose the design that fits your site.

Business solution

Improve your site content

Add new content to your site from Sensagent by XML.

Crawl products or adds

Get XML access to reach the best products.

Index images and define metadata

Get XML access to fix the meaning of your metadata.


Please, email us to describe your idea.

WordGame

The English word games are:
○   Anagrams
○   Wildcard, crossword
○   Lettris
○   Boggle.

Lettris

Lettris is a curious tetris-clone game where all the bricks have the same square shape but different content. Each square carries a letter. To make squares disappear and save space for other squares you have to assemble English words (left, right, up, down) from the falling squares.

boggle

Boggle gives you 3 minutes to find as many words (3 letters or more) as you can in a grid of 16 letters. You can also try the grid of 16 letters. Letters must be adjacent and longer words score better. See if you can get into the grid Hall of Fame !

English dictionary
Main references

Most English definitions are provided by WordNet .
English thesaurus is mainly derived from The Integral Dictionary (TID).
English Encyclopedia is licensed by Wikipedia (GNU).

Copyrights

The wordgames anagrams, crossword, Lettris and Boggle are provided by Memodata.
The web service Alexandria is granted from Memodata for the Ebay search.
The SensagentBox are offered by sensAgent.

Translation

Change the target language to find translations.
Tips: browse the semantic fields (see From ideas to words) in two languages to learn more.

last searches on the dictionary :

2725 online visitors

computed in 0.078s

   Advertising ▼

I would like to report:
section :
a spelling or a grammatical mistake
an offensive content(racist, pornographic, injurious, etc.)
a copyright violation
an error
a missing statement
other
please precise:

Advertize

Partnership

Company informations

My account

login

registration

   Advertising ▼